A relixión na escola pública galega, en caída libre pero co mesmo profesorado

Un dos asuntos máis controvertidos da nova lei educativa, a LOMCE, é que a materia de relixión vai ser de oferta obrigatoria -agás no Bacharelato- e, ademais, vai computar á hora de realizar as notas medias, o que para os sindicatos educativos pode traer consigo un "efecto chamada", dado que habitualmente a súa dificultade é escasa. Se cadra este efecto da coñecida como lei Wert pode paliar unha das preocupacións da Igrexa católica no ámbito educativo, a perda sistemática de alumnado nesta materia. Galicia neste ámbito non é unha excepción; o alumnado que recibe ensino relixioso na escola pública non deixa de caer pero, non obstante, a Xunta mantén o cadro de profesorado que o imparte practicamente intacto, tamén en plena crise económica.

O alumnado baixa 15 puntos en Primaria e case 20 en ESO e Bacharelato

O Ministerio de Educación vén de publicar a edición 2014 do seu anuario, que inclúe datos correspondentes ao curso 2011-2012. Este documento amosa unha caída xeralizada do estudantado que asiste ás clases de relixión en todos os niveis educativos. Así, en Educación Primaria o seguimento da relixión católica perdeu quince puntos en dez anos, pasando dun 90,6% no curso 2001-2002 ao 75,2% do 2011-2012. No caso da ESO hai unha década ían a relixión o 63,2% dos e das estudantes e agora fano case vinte puntos menos, o 43,4%. No caso do Bacharelato a caída é tamén de case vinte puntos, pasando nun escenario no que practicamente a metade ía a relixión, o 48,5%, a que só o faga o 26,7% dos mozos e mozas que cursan BAC en centros públicos.

A relixión no ensino público galego

Porcentaxe	2001-2002	2011-2012
Primaria
Católica	90,6	75,2
Outras	0,2	0,8
Non cursa	9,2	23,9
ESO
Católica	63,2	43,4
Outras	0,1	0,2
Non cursa	36,7	54,9
BAC
Católica	48,5	26,7
Outras	0,2	0,02
Non cursa	51,2	73,3

Este descenso continuado de alumnado non implicou, así e todo, que a Consellería de Educación reducise o cadro de profesorado da materia, financiado polas arcas públicas pero elixido directamente pola Igrexa sen proceso de oposición ningún. Mentres a escola pública galega no seu conxunto perdeu, segundo datos oficiais, 1.200 docentes dende 2009, nos Orzamentos Xerais da Xunta para 2014 aparece un cadro de profesores e profesoras de relixión idéntico ao existente cando o PP chegou ao Goberno: 975 traballadores e traballadoras dos que 580 desenvolven o seu labor en Primaria e 395 na ESO. A maioría están contratados a xornada completa e só 68 a media xornada e libráronse, ademais, dos incrementos horarios dos últimos anos.

A Xunta mantén o mesmo profesorado de relixión que en 2009 cun recorte orzamentario inferior ao 3%

Aínda que non todas as prazas orzamentadas están cubertas, o certo é que o profesorado do ensino relixioso líbrase tamén doutro dos grandes males da educación nesta crise, os recortes orzamentarios. Mentres que o conxunto das partidas educativas perderon arredor dun 15% dende 2009 e seguiron a ser recortadas entre 2013 e 2014, as de relixión apenas sufriron variacións. Así, nas derradeiras contas do bipartito o profesorado de relixión estaba dotado con 30,1 millóns e nas de 2014, con 29,3 millóns, igual que en 2012 e 2013. Isto implica unha redución de apenas un 2,6%, cun montante total que está por riba, por exemplo, dos 28,8 millóns de euros que financian os comedores escolares.

Moda e flamenco no currículo escolar da LOMCE

O Consello escolar debaterá o 30 de xaneiro os novos currículos presentados polo Ministerio de Educación. Os novos programas académicos exaltan o "ideal de beleza colectivo" que representan as "supermodelos", afondan na importancia do flamenco como corrente musical e nos 'valores' emanados da Constitución española. 

A Comisión Permanente do Consello escolar a celebrar o vindeiro 30 de xaneiro debaterá os currículos académicos a implantar tras a aprobación da LOMCE. O Ministerio de Educación español modifica así os contidos formativos para os adaptar a unha norma que conta co rexeitamento da comunidade educativa no seu conxunto e tamén coa das familias representadas nas Anpas.
Estereotipos patriarcais
Os currículos presentados polo executivo abranguen as materias de Primaria, ensino secundario e Bacharelato. Neste senso, Educación prevé aprobar mudanzas nos contidos académicos e introducir algunhas novidades. Entre elas, Educación propón para Fundamentos da Arte --unha materia correspondente ao currículo escolar do Bacharelato artístico-- o tratamento da "eclosión da moda como fenómeno de masas" e, nomeadamente, como "as supermodelos substitúen ás actrices no ideal de beleza colectivo".
Tamén así, aborda como parte dos movementos artísticos das décadas dos 80 e 90 "o mundo dos complementos" e a figura dos deseñadores "como estrela mediática" sinalando entre os máis relevantes a Alexander Mc Queen, Valentino, Chanel (Lagerfeld), Dior (John Galliano), Armani, Versace, Kalvin Klein, Tomo Ford, Carolina Herrera.
Porén, a cousa non fica aí. No mesmo bloque formativo o currículo afonda no mundo do "baile" da man de Michael Jackson, no "desfile de moda" como "espectáculo multimedia" ou no "islamismo radical" como causante da "destrución de imaxes relixiosas".
A Constitución española
Entre as novidades que introduce a LOMCE, o Ministerio achega o currículo escolar da materia Valores éticos en cuxos contidos o executivo introduce "os fundamentos da Constitución española" de 1978 na que o alumnado ha identificar "os valores éticos dos que parte". Aliás, indica Educación na proposta presentada, @s estudantes deberán adquirir ao longo do curso --entre outros coñecementos-- aprender a "mostrar respecto pola Constitución" a través dunha "leitura explicativa e comentada".
Uns contidos que tamén aparecen recollidos na nova materia de Valores sociais que vén a substituír á Educación para a cidadanía aprobada polo Goberno socialista de José Luís Rodríguez Zapatero.
A CIG-Ensino disponibiliza no seu portal web todos os currículos desglosados por materias.

A CIG-Ensino denuncia que Educación persiste en manter os recortes para a promoción do galego

A Consellaría mantén un ano máis unha redución de medio millón de euros para proxectos de fomento do uso do galego.

A Consellaría publicou hoxe a Orde do 2 de xaneiro de 2014 pola que se anuncia a convocatoria para a presentación de proxectos de fomento do uso do galego nos centros de titularidade pública para o curso escolar 2013/14. Nesta convocatoria podemos comprobar que a Consellaría recunca no recorte das axudas para a promoción da lingua galega, mantendo para a lingua recortes económicos que non aplica noutras partidas orzamentarias.

Por outro lado, en contra das demandas do profesorado, da CIG-Ensino e do propio sentido común e as directrices dunha boa xestión a Consellaría de Educación volve publicar a convocatoria desta orde cando xa está iniciado o segundo trimestre, impedindo a realización de actividades de normalización no primeiro trimestre do curso.

Por outro lado, mesmo en contra do título da convocatoria, malamente se poderán pór en práctica neste curso 2012-2013, pois con moita sorte non se coñecerá o resultado dos proxectos premiados nin a contía coa que contarán os equipos antes do inicio do terceiro trimestre.

A data en que se realiza a convocatoria, así como a data de resolución, que o ano pasado se produciu en xuño, 20 días antes de que os centros tivesen que presentar as xustificacións das actividades realizadas, inviabiliza o traballo dos equipos, e pode provocar déficits económicos importantes nos centros, pois se ven na obriga de realizar as actividades de normalización confiando nunhas axudas que non teñen confirmadas e que poden fallarlles no último momento, ás veces por causa da propia Administración que non se preocupa de comprobar se os centros recibiron en tempo e forma os requirimentos realizados.

    Na orde publicada hoxe a Consellaría mantén unha redución de medio millón de euros nesta partida, pois fronte aos 800.000 € que se lle asignaron aos centros nos cursos 2009-2010 e 2010-2011, a Consellaría volve reducir a partida orzamentaria para este curso a 300.000 €, unha redución do 62,5% (unha redución que para os centros privados foi inferior, do 55,4%). Isto fai tamén que se reduza nunha media dun 55% respecto do curso 2010-2011 a contía que pode percibir cada centro.
A CIG-Ensino reclama:

• Que estas axudas se convoquen no mesmo mes en que se inicia o curso escolar.
• Que o período de xustificación das axudas e, por tanto, de realización de actividades abranga a totalidade do curso escolar, desde o primeiro día de setembro.
• Que se incrementen as axudas para a promoción da lingua galega como mínimo até acadar as contías do curso 2010-2011 (800.000€)
• Que a resolución das axudas se realice no primeiro trimestre do curso.
• Que as notificacións relativas á convocatoria, puntuacións e resolucións se notifiquen de maneira efectiva aos equipos directivos dos centros e aos Equipos de normalización, tendo constancia de que foron recibidas e evitando así o sucedido no pasado curso en que varios centros quedaron excluídos das axudas porque o procedemento de notificación non foi suficientemente garantista.

• Que participe un maior número de profesorado nas comisións de cualificación e que sexa nomeado por sorteo entre o profesorado que participa nos equipos, pois nesta convocatoria unha vez máis a Secretaría Xeral se reserva o dereito de nomear a totalidade das persoas que van participar no proceso de cualificación.

A CIG-Ensino esixe do Conselleiro de Educación que atenda as demandas anteriores e que abandone as ladaíñas coas que adoito responde cando lle sinalamos a súa obsesión contra a nosa lingua, obsesión que se traduce e obxectiviza nestes recortes continuados contra os Equipos de Normalización, unha vez máis contra o profesorado máis sensíbel e implicado coa necesidade de promover o noso idioma entre as máis novas e os máis novos.

Wert recorta un 36% as axudas para libros de texto en Galicia

Son tempos de escaseza para os libros de texto con garantía pública. A Consellería de Educación vén quedando reiteradamente sen cartos para financiar a denominada Gratuidade Solidaria, o programa co que substituíu o sistema de préstamo universal implantado polo bipartito. No ano que vén de rematar a Xunta tivo que ampliar en dúas ocasións os fondos que previamente recortara para poder facer fronte a estes subsidios. A última ampliación, publicada no derradeiro día de 2013, elevou a factura por riba dos 20 millóns de euros. Malia estas necesidades crecentes o Ministerio de Educación decidiu seguir polo vieiro contrario ao da realidade e recortar a súa achega a este programa en case un 40%.
O Boletín Oficial do Estado publica este martes os "criterios" aprobados pola Conferencia Sectorial de Educación, que xunta ás autonomías co departamento que dirixe José Ignacio Wert, para distribuír os créditos "para o financiamento dos libros de texto e material didáctico nos niveis obrigatorios do ensino". Neste reparto o Goberno central ten en conta "dúas variables", a "taxa de risco de pobreza de cada comunidade autónoma no ano 2011" e o "número de alumnos matriculados nas ensinanzas obrigatorias". Tras ter en conta estes criterios a Galicia correspóndenlle 770.890 euros, isto é, un 36% menos que na anterior convocatoria, cando a achega foi lixeiramente superior a 1,2 millóns.

A Xunta tivo que ampliar os créditos das axudas dúas veces durante 2013

Malia ao evidente recorte, que no conxunto do Estado acada o 37,5%, Educación asegura que con este programa "trata de favorecer os principios de equidade e igualdade para compensar as situacións socioeconómicas máis desfavorables, ao obxecto de contribuír a que o sistema educativo garanta a equidade na educación e a igualdade de dereitos e oportunidades". Esta sonora declaración de intencións mantense aínda que, segundo datos dos Orzamentos Xerais do Estado, a "contía media" destes cartos que chega a cada estudante pasou de 105 euros hai dous anos a tan só 34,21, unha rebaixa de case o 70%.

A Consellería de Educación prevé deixar fóra a 30.000 estudantes máis en 2014

O recorte orzamentario trae consigo tamén unha mingua no número de persoas beneficiarias nas axudas. Así, o propio Ministerio admite que, no conxunto do Estado, as subvencións chegaban hai un ano a 900.000 estudantes e que agora serán só 600.000. No caso galego, os Orzamentos Xerais recoñecen que a Xunta prevé que estas achegas económicas -a parte estatal máis a autonómica- cheguen a 126.000 alumnos e alumnas, o que implica que en 2014 fiquen fóra case 30.000 estudantes que ata agora si tiñan dereito a axuda.

O patio das ideas: unha illa nun mar de recortes

A crítica que, de maneira constante, se verte sobre o sistema educativo e a dificultade de traballar con menos medios están facendo mella no ánimo e na implicación do profesorado e doutros membros da comunidade educativa. Este é o pano de fondo que, xunto coa inminente aplicación da LOMCE e "outras normas de carácter regresivo", inspirou un grupo de profesionais do ensino para poñer en marcha O patio das ideas, o novo blog de educación de Praza. As autoras deste espazo ven máis necesario ca nunca "abrir un espazo encamiñado a amosar o valioso traballo que se desenvolve no noso sistema educativo, achegando á opinión pública experienicas e propostas educativas innovadoras e comprometidas cos valores propios da educación pública do noso país". Neste patio compartiranse experiencias, recursos, debates e reflexións e está aberto á colaboración de centros, colectivos e organizacións do ámbito educativo. Comezan cun achegamento ao IES Illa de Arousa, "unha illa nun mar de recortes".
O IES Illa de Arousa comeza o ano 2014 de xeito anómalo: cunha nova dirección nomeada á forza, logo da destitución do director a finais de decembro. O curso comezara xa de xeito accidentado, co retraso de un día pola falta de confirmación sobre a adxudicación ou non de un docente ao centro, o que derivou na sanción ao director. Os apoios recibidos por parte de toda a comunidade educativa, moi especialmente das familias, falan dun traballo no centro, e desde o equipo directivo, coñecido e valorado, así como do rexeitamento a uns recortes que se teñen asañado co instituto.
Desde a dirección saínte non se quere aparecer como “centro exemplar”, pero as dificultades, e mesmo a imposibilidade, para manter as actividades desenvolvidas ata agora si son exemplo do que as cifras dos recortes moitas veces non son quen de amosar.

Cultura vén de cultivar

Nos recreos o alumnado no só xoga, tamén sacha, limpa as malas herbas, sementa ou colleita

Nos recreos do IES Illa de Arousa o alumnado non só xoga, charla, pasea ou come un bocata. Tamén sacha, limpa as malas herbas, sementa ou colleita segundo corresponda á época do ano. Uns cen alumnos e alumnas, practicamente a metade do centro, colaboran por quendas no mantemento dunha horta ecolóxica e un invernadoiro que, no seu comezo hai xa 5 cursos, foi acollida con escepticismo por parte dalgunha nai do consello escolar. Hoxe forma parte das prioridades que o claustro de profesorado, enfrontado a duros recortes de persoal desde hai varios anos, decidiu manter co traballo voluntario dalgúns docentes e como actividade extraescolar para o alumnado. É que nesta horta non só se cultiva a terra; tamén se cultivan as boas relacións, o que se ten reflectido na convivencia no centro.

Clubs de lectura

Desde a biblioteca do centro mantivéronse o curso pasado ata tres clubes de lectura, por niveis. Un para 1º e 2º da ESO, outro para 3º e 4º, e outro de adultos para nais, pais ou familiares de alumnado do centro. “Hai dous anos funcionabamos con un único club para todo o alumnado, pero non acababa de callar pola diferenza de idade”, explica a responsable da biblioteca e profesora de Lingua e Literatura Galega, Fe Souto. “Todos os venres no recreo xuntabámonos dúas profesoras con cada club do primeiro e do segundo ciclo… A unha lectura dedicabámoslle unhas 5 sesións, con adiviñas, xogos de dinamización…”.
O recorte do profesorado experimentado este curso limitou a atención á biblioteca a servizos mínimos: préstamo de libros nos recreos, e nin sequera en todos. O club de lectura coas familias mantense porque xa se viña realizando de xeito voluntario fóra do horario escolar. Con todo, desde a biblioteca resístense a deixar esmorecer un dos seus proxectos máis entusiastas, polo que este curso acolleron xa “a demanda de moitos rapaces que pedían comentar a película En llamas, adaptación cinematográfica da triloxía de fantasía xuvenil Los juegos del hambre, que leran co club. Falamos das nosas escenas preferidas, do paralelo coa mitoloxía clásica (minotauro, panem et circenses…), da simboloxía do sinsajo… e de moitas cousas máis. Coma sempre, comendo algo de chocolate”.

Pulando pola interdisciplinariedade

O curso pasado traballáronse os dereitos humanos como proxecto interdisciplinar, ao longo de todo o curso e para todos os niveis. Actividades como a realización de maquetas sobre instrumentos de tortura, a análise da relación entre a arte e os dereitos humanos, as condicións infrahumanas nas que se realiza a extracción de minerais en moitas partes do planeta, os dereitos lingüísticos dos pobos, a dramatización da obra Os Papalagui coa súa visión crítica da civilización occidental desde a perspectiva dun suposto xefe samoano, bailes cooperativos… Unha chea de propostas deixaron cumprida evidencia de que traballar de xeito interdisciplinar non só multiplica a aprendizaxe senón que se converte nun verdadeiro eixe dinamizador dun centro.

A execución dos recortes e a destitución da dirección deixou o proxecto agardando tempos mellores

Desde a comisión de coordinación pedagóxica propúñanse para este curso afondar nesta liña con novas propostas metodolóxicas interdisciplinares. Pretendíase introducir a aprendizaxe cooperativa de maneira transversal a varias materias. Porén, a execución dos recortes anunciados, xunto coa destitución do equipo directivo, deixou este proxecto metido na gabeta, agardando tempos mellores para a educación.

A destitución da dirección, un castigo exemplarizante

Na Illa de Arousa ninguén dubida que a destitución do director do seu IES pretende mandar unha mensaxe a todas as direccións: “Na inspección sábese que hai máis centros que non comezaron as aulas o primeiro día por diversas razóns, pero como estas non lle foron comunicadas ás familias… a publicidade foi o que lles importou”. Así de claro o teñen representantes da ANPA, logo de reunírense con César A. Pérez Ares, xefe territorial de Educación en Pontevedra. “Se eu deixo que pase isto, a próxima vez, levántanse todos os centros de Pontevedra”, aseguran que comentou diante das nais e pais. A sinceridade parece ser unhas das virtudes do delegado de Educación. Interpelado na mesma xuntanza por unha nai sobre o que faría el con un fillo que non puidese titular por falta de apoios educativos debido aos recortes, todas as testemuñas da ANPA afirman que respondeu: “que saque o carné”.
Entre mentres, desde a dirección saínte seguen a alertar das consecuencias da desaparición de desdobres e agrupamentos flexibles: “cos recortes estámonos xogando a titulación de ata 11 alumnos dunha promoción de 50. Once persoas que para nós son algo máis que porcentaxes anónimas. Son rapazas e rapaces que nunha clase de 30 se perden”.

Seguir lendo O patio das ideas

Convocados os Premios Xerais 2014 de novela, literatura infantil e literatura xuvenil

O Premio Xerais de novela chega á súa trixésimo primeira edición, mentres que o Merlín de literatura infantil acada a vixésimo novena. No entanto, a gran novidade desta edición é a refundación do premio de literatura xuvenil, baixo a denominación de "Jules Verne". Para este novo premio a editorial contará, ademais, coa colaboración do Ámbito Cultural-El Corte Inglés.
O prazo de admisión dos orixinais das tres modalidades será ata o 31 de marzo de 2014, mentres que o xurado, cuxa composición se dará a coñecer no mes de maio, emitirá a súa resolución no curso da Festa Xerais, que se celebrará o día 7 de xuño de 2014.
Textos inéditos
Os textos presentados teñen que ser inéditos e totalmente orixinais, sen que puideran ser comunicados, nin na súa totalidade, nin por partes, por ningún tipo de procedemento. O premio en cada unha das modalidades poderá ser declarado deserto no caso de que o xurado así o estime, e a decisión será inapelable.
De cada orixinal presentaranse seis copias en papel, mecanografadas a dobre espazo e debidamente encadernadas, acompañadas dun CD no que se incluirá a obra en formato pdf.
Canda o orixinal, que deberá ser presentado baixo o lema e sen ningún tipo de dato que identifique o seu autor, achegarase en sobre pechado o nome completo, enderezo e teléfono do autor, así como o título da obra. Os orixinais deben ser enviados aos locais sociais de Edicións Xerais de Galicia S.A., rúa Doutor Marañón, 12, 36211 Vigo.
Bases da 31ª edición do Premio Xerais de novela.
Bases da 29ª edición do Premio Merlín de literatura infantil.
Bases da 6ª edición do Premio Jules Verne de literatura xuvenil.
Información tirada de Galicia Confidencial.

Galicia Bilíngüe denuncia que a TVG veta o español nas enquisas de rúa

O colectivo contrario a normalización do galego carga contra a TVG por supostamente censurar o español nas entrevistas que fan os xornalistas nas rúas para pulsar a opinión pública. Galicia Bilingüe explica, nunha nota só en castelán, que a "TVG prohíbe aos seus entrevistadores recoller a opinión de persoas que falen en español".

 

O colectivo que dirixe Gloria Lago relata un suposto incidente, na que unha xornalista da pública espetoulle un "enérgico en galego" a unha señora. A denunciante asegura que comezara a responder en español, por sentirse máis cómoda, cando a informadora a abordou na Rúa Real da Coruña para unha entrevista sobre os menús de Nadal.

 

Galicia Bilingüe di que non é a primeira queixa sobre a suposta imposición do idioma aos entrevistados no ente público.  Como é habitual, este grupo de presión salienta que a suposta imposición lingüística exércese sobre todo entre os cativos e pide a Secretaría Xeral de Política Lingüística que tome cartas no asunto.

 

A TVG non reaccionou polo de agora a acusación do colectivo contrario á promoción do galego. Tampouco a Xunta fixo ningunha valoración ao respecto. Como calquera que siga a Radio Galega ou a TVG sabe, é común que os presentandores salten ao español cando teñen que entrevistar a xente de fóra de Galicia.

Galicia perdeu 40.000 universitarios en 8 anos por falta de oportunidades

A comunidade queda sen man de obra cualificada na considerada terceira emigración.

A ineficacia dos servizos públicos de emprego en Galicia, as condicións laborais máis precarias, e as deficiencias do sistema produtivo galego, que non é capaz de absorber ao capital humano, provocan que en oito anos, do período 2003 ao 2010, case 40.000 universitarios inscritos nas oficinas de emprego da comunidade se fosen a traballar a outras autonomías. Esta é a principal conclusión da investigación levada a cabo por Fernando González Laxe, Federico Martín Bermúdez e Federico Martín Palmero, os tres da Universidade dá Coruña, que se acaba de publicar na Revista Galega de Economía.

A mobilidade interrexional é unha característica do mercado de traballo que non tería tinguiduras negativas se non fose polo desequilibrio que presenta en Galicia. Neses oito anos, lograron un contrato noutra autonomía 315.155 galegos, pero só viñeron doutras comunidades 186.469 traballadores, o que deixa un saldo en números vermellos de 128.686 persoas. Ademais, os autores advirten das características que presentan os novos emigrantes galegos, fundamentalmente novos e cualificados, ao contrario do que aconteceu na primeira emigración transoceánica, na primeira metade do século XX, e na segunda a outros países europeos a partir dos anos 50.

A xuventude da emigración a outras comunidades na década pasada é incuestionable. O 47% dos que foron contratados no resto de España non chegaban aos 30 anos, e o 39% tiñan entre 30 e 44. En canto ao seu nivel académico, os resultados son máis variados. En torno ao 13%, é dicir case 40.000, son universitarios -máis de 20.000 con menos de 30 anos-, aínda que a porcentaxe maioritaria se sitúa no intervalo de ensino secundario obrigatorio, un 36,7%. A análise dos autores vai máis alá, xa que o número de titulados universitarios ao ano é duns 9.000 graduados, polo que se se multiplica polos anos estudados, 8, pode concluírse que a metade dos titulados se foron a traballar fóra de Galicia.

Cataluña e Madrid absorben a maioría dos galegos que se foron a traballar entre o 2003 e o 2010. E as dúas comunidades teñen uns custos salariais máis elevados que a media, e moito máis se se compara cos de Galicia. Soa Canarias, a terceira comunidade con máis emigración, presenta un custo laboral baixo, máis que o galego, algo que os autores explican polos sectores aos que se dirixe neste caso a emigración, basicamente restauración e hostalaría, e construción.

As comunidades de destino non só acollen con salarios máis altos os galegos que logran un contrato de traballo, senón con mellores condicións. A porcentaxe de contratos indefinidos en relación ao total, entre os anos 2004 e 2009, é moi superior en Madrid, Cataluña e mesmo en Canarias que en Galicia. Outro dato analizado son as horas de xornada laboral, máis elevadas na comunidade galega.

Ineficacia do sistema

E finalmente, outra das hipóteses dos investigadores sobre a ineficiencia dos servizos públicos de emprego en Galicia tamén se confirma. Case un terzo logran traballo por familiares ou outros contactos, e só un 2,5% nunha oficina de emprego público. Ademais, o 42% dos titulados universitarios aseguraban que o seu primeiro traballo en Galicia non tiña relación cos seus estudos, unha cifra que sobe ao 88% no caso das persoas sen educación superior.

En resumo, aínda que a mobilidade no traballo ten factores positivos nunha época de globalización, o volume de exportación de traballadores -e fundamentalmente altamente cualificados e formado aquí- en relación aos que veñen, reflicte ineficiencias no sistema produtivo interior.

 

As verbas dun 'bilingüismo cordial'

Dúas curtametraxes dirixidas por estudantes, sitúan a realidade sociolingüística da Galiza no punto de mira do audiovisual. Conversamos con Andrea Maseda e Daniel Villaverde autora e autor de dúas pezas audiovisuais que xa fixeron ferver as redes sociais. 

Bilingüismo cordial de Daniel Villaverde e Verbas de Andrea Maseda son dúas pezas promovidas por estudantes de Comunicación Audiovisual. Con elas, a autora e o autor quixeron aproximarse á realidade sociolingüistica do país e situar no punto de mira dos seus obxectivos o conflito lingüístico que atinxe Galiza.
Desde dúas ópticas ben diferentes --mais cun eixo temático común-- Villaverde e Maseda explican para Sermos Galiza as razóns que @s levaron a dirixir estas curtametraxes que xa fixeron ferver as redes sociais.
Andrea Maseda é alumna do Grao de Comunicación Audiovisual na Universidade da Coruña. Esta moza, directora de Verbas, recoñece que "levaba tempo querendo facer algo que versara sobre a nosa lingua" e aproveitou un "concurso sobre curtas sociolóxicas" para porse mans á obra.
"Escollín a lingua galega como tema porque creo que actualmente o galego está a pasar por un momento no que a lei non lle pon o camiño fácil para a supervivencia", explica a autora. Neste senso, sentiu "que era a miña obriga facer o que estivera nas miñas mans para axudar á defensa, a divulgación e á dignificación" da lingua propia do país. Así, xurde a idea de Verbas, unha peza de 4:00 minutos na que unha "morea de xente" pon "cara e voz" a ducias de palabras galegas.

Verbas con orgullo face o autoodio
Miñoca, xermolo, cogumelo, queixo, cóxegas, xoaniña... A través do diálogo d@s protagonistas, Andrea Maseda quixo "achegar a lingua no seu día a día", explica, "quero que o espectador se sinta recoñecido como se fora un máis das persoas que falan nela". Así, válese de verbas do común e frases feitas para "reflectir que moitos galegos falantes estamos orgullosos de empregar a nosa lingua a cotío, que nos gusta dicir cóxegas, bico...", afirma. Para a autora, esta foi unha boa maneira de "evitar ese autoodio que as veces os propios galegos teñen sobre a súa lingua" e contribuír "aínda que só for unha miguiña" a combater "todos eses prexuízos que existen sobre o noso idioma".
Prexuízos dos que fala Daniel Villaverde en Bilingüismo cordial. A súa curtametraxe é máis explícita e crúa do que a de Maseda. "Decidín facela porque me sinto ofendido pola perversión da realidade lingüística que se está querendo impoñer en Galiza" e así, afirma, "sinalar aos que agochan o lixo da discriminación lingüística baixo a alfombra do bilingüismo cordial".
A harmonía lingüística dun conflito
A de Villaverde é unha curtametraxe "cargada de simbolismo" desde o comezo mais tamén moi clara na mensaxe que quere transmitir o seu autor. "Dende hai uns anos un sector da sociedade galega (e tamén da española) empeñouse en frear calquera progreso da lingua galega denunciando unha surrealista imposición e argumentando que iso supoñía eliminar a paz lingüística", sinala.
Ese "bilingüismo cordial" que dá título a unha curtametraxe de perto de 5:00 minutos visa reflectir como "a hipocrisía desa tiranía lingüística que, non satisfeita con asoballar o galego, pretende pasar aos castelanfalantes por vítimas dunha imposición ficticia", salienta Villaverde.
Neste senso, afirma que elixiu "o contexto da entrevista laboral porque é un ámbito moi correcto, amable e pulcro, e precisamente unha vez que retiramos a carauta do politicamente correcto observamos unha realidade desagradable e violenta". Unha realidade, asegura, cargada de "prexuízos" que embora poder semellar "ridículos ou propios doutra época" continúan "interiorizados por moita xente". 

E face ao "negacionismo" daquelas persoas que para o autor "din que existe igualdade de dereitos" entre galego e español --como acontece no filme-- o autor é claro: "que proben a vivir en galego" a "ir ao cine a ver un filme dobrado ao galego", ou a "acender a televisión ou a radio e comparen o número de canles nun ou noutro idioma", que "observen en que lingua reciben as facturas" ou oullen para "os escaparates das tendas ou os menús dos restaurantes a ver cantos están en galego...".
"Un idioma só ten sentido se grazas a el nos comunicamos"
Andrea Maseda e Daniel Villaverde partillan formación, país e lingua. Mais tamén, partillan unha mesma interpretación da realidade que lles tocou vivir. "Tanto no país como no audiovisual considero que a situación lingüística é deprimente", sinala Villaverde. "A lei non protexe a lingua senón ao contrario, todas as melloras lingüísticas están a padecer un retroceso toda vez que moitos galegos abandoan o idioma, sobre todo nas cidades", acrecenta Andrea Maseda.

Así, amb@s coidan que é a normalización de usos e a recuperación de espazos a que permitirá á lingua galega recuperar a súa presenza social. "Un idioma só ten sentido se grazas a el nos comunicamos", sentencia Daniel, "non se debe “conservar” como se fose unha peza de museo que se saca á luz con motivos folclóricos, debe estar na rúa, nas bocas da xente", sinala.
Mais ese é un traballo colectivo, apunta Andrea, "todas as persoas deberíamos contribuír a un maior recoñecemento e potenciación da nosa lingua", non chega, di, "con ter unha actitude conformista" pois "o galego non ten que limitarse a seguir vivo, senón a ter unha vida activa".

Exención da lingua galega

Claudia García González (2º Bach) o ano pasado cursou estudos en Wyoming (EE.UUU) grazas a unha beca da fundación Barrié. Por iso enviounos esta imaxe con fotos do primeiro rodeo ao que asistiu e outra foto sacada no último piso do Empire Sate Building na súa visita a Nova York.
Ademais enviounos este 'porque me peta' cargado de razón e que subscribimos ata a última coma:

Alguén cre aínda ese conto da igualdade lingüística? Un ensino plurilingüe, dicíase. Un ensino plurilingüe no cal, a nosa lingua, o galego é a única lingua da que, de acordo co noso goberno, podemos prescindir. O artigo 18 do Decreto para o plurilingüismo no ensino non universitario fala sobre a exención da calificación nas probas de lingua galega, así como dos requisitos a cumprir para optar a esa exención; porén, non fun quen de atopar ningún artigo que recóllese o noso dereito á exención de ningunha das outras linguas que, polo menos teoricamente, comparten o carácter obrigatorio coa lingua galega.
O que máis me desagrada desta situación non é o feito de que alguén poida escoller non ser avaliado nos seus coñecementos de galego, para min o peor é que esas exencións non son outorgadas en base a posuir coñecementos suficientes dunha lingua como para non precisar estudala no instituto, senón máis ben de acordo coa decisión dun alumno de non aprender esa lingua. No meu caso particular, pasar un ano estudando nos Estados Unidos facíame candidata á exención do estudo da lingua galega, pero non da española, lingua que non cursei tampouco o curso pasado, nin da inglesa, lingua na que as miñas competencias deberían ser suficientes para superar este ano académico sen dificultade. Coñezo a varias persoas na miña situación que optaron por estar exentos da asignatura de galego co fin de ter un tempo extra para adicarlle a outras asignaturas este curso, o cal non parece un motivo o suficientemente válido, xa que ese tempo tamén podería ser aproveitado por outros alumnos que non cursaron ningún ano no estranxeiro.

Gabilondo insiste no pacto pola Educación e Wert lamenta falta de acordo

Presentación do retrato do exministro.

O exministro de Educación Ángel Gabilondo insistiu na necesidade dun pacto social e político pola Educación e na estabilidade normativa neste ámbito, diante do actual titular desta carteira, José Ignacio Wert, que lamentou que a tramitación da Lei Orgánica para a Mellora da Calidade Educativa (LOMCE) "non" gozase dun grande acordo".

"Se repaso as miñas conviccións, encóntroas aínda máis consolidadas. Díxeno na miña toma de posesión e reitéroo: sempre crin que o mellor para a Educación era a estabilidade normativa. España necesita un pacto social e político pola Educación, é unha cuestión de Estado", aseverou Gabilondo durante o acto de presentación do seu retrato que, dende este xoves, pasa a formar parte da galería de exministros de Educación.
O tamén catedrático de Metafísica da Universidade Autónoma de Madrid (UAM) afirmou, ademais, que segue crendo nun grande acordo, malia non o lograr nos dous anos en que estivo á fronte deste ministerio --2009-2011--. Crino e créoo, defendino e deféndoo, espereino e espéroo, traballei e loitei por iso e traballarei e loitarei para logralo. Confío en que terá lugar porque o país o demanda", apostilou
Á incorporación á galería de retratos deste cadro, pintado por María Bisbal, unha nova artista discípula do retratista Hernán Cortés, asistiron membros do gabinete do exministro, senadores e deputados socialistas, e compoñentes do actual equipo ministerial, encabezado por Wert, e a autora desta pintura. Gustoume que María (Bisbal) pintase nun local de Lavapiés, que traballase ao lado do seu mestre e mirase con eses ollos de pintora extraordinaria, subliñou.
Gabilondo aproveitou este acto para agradecer tamén o traballo desenvolvido polo seu equipo durante a súa etapa como ministro, así como ao seu gardacostas, asesores e persoal do ministerio. Estouvos profundamente agradecido e sobre todo a que nos sentísemos xuntos e involucrados na tarefa de traballar pola educación e facelo polo noso país", apostilou.
Así mesmo, chanceou co feito de que os exministros se "incorporen" á galería de retratos e non sexan "colgados" ou "subidos polas paredes", algo que, segundo recordou, tivo en conta cando lle tocou presentar os cadros dalgúns dos seus predecesores, "entre outras razóns, porque hai un agradecemento que está por enriba de todo".

WERT DI QUE O SEU PAPEL NO RETRATO É DE ALCAYATA

Pola súa banda, Wert dixo que nun acto como este hai dous protagonistas, a artista e o modelo, e que o terceiro, "por razóns institucionais" é o ministro actual, cuxo papel, chanceou, "pódese comparar co da alcaiata". Tamén asegurou que el mesmo o tería colocado na galería coas súas propias mans "con moito gusto", se non fose pola súa "comprobada inutilidade" neste ámbito.
O "extraordinario" traballo de Bisbal, Wert definiuno como "un retrato da alma de Anxo Gabilondo" e destacou a "informalidade" da actitude que presenta o exministro coas mans nos petos e a "mirada cara ao futuro" deste catedrático en Metafísica.
O titular de Educación subliñou do seu predecesor o "valor de atreverse a comprometer a súa xestión en favor dun acordo, que non se logrou,", e indicou que el intentou "o mesmo" durante a tramitación da LOMCE, aínda que de forma "menos visible ou menos recoñecida".
"Non" é "necesario estar xa de acordo antes de acordar", indicou Wert, parafraseando a Gabilondo, e lamentou que aínda que a súa reforma educativa "non" gozase dun grande acordo". Non obstante, comprometeuse a non desfalecer" na busca deste consenso mentres siga no cargo.

O 20 de febreiro, folga no ensino

As tres organizacións estudantís da esquerda nacionalista --Comités, Liga e Agir-- convocaron unha xornada de paro nas aulas para rexeitar "os ataques" do PP.

 As razóns que as levan a convocar unha xornada de folga son moitas, mais están todas recollidas ora na LOMCE ora nos orzamentos da consellaría de Educación para 2014. Comités, Liga Estudantil e Agir, as tres organizacións estudantís da esquerda nacionalista, compareceron esta quinta feira en rolda de imprensa para anunciar para o 20 de Febreiro máis un día de greve no ensino público galego para exixir que sexa xustamente iso: público e galego.

España, ''cárcere dos pobos''

No manifesto que fixeron público, as tres organizacións sinalan a supresión de bolsas, a suba das taxas universitarias, a redución de vagas ou o repagamento dos comedores públicos como catro exemplos do "desmantelamento" que a Lei orgánica de mellora da calidade educativa, a LOMCE, pretende impor "pola vía da legalidade". Rexeitan a "campaña españolizadora e uniformizadora" que alenta esta norma impulsada polo Goberno español e acatada polo galego co obxectivo de "perpetuar ese cárcere dos pobos que é España".

A este respeito, cómpre lembrar como a LOMCE recorta nun 10% as competencias da Xunta de Galiza á hora de deseñar o currículo educativo por ser un territorio con lingua propia, unha lingua que, ao tempo, fica relegada "a un plano moi secundario" e a realidade nacional do País "queda fóra" dos temarios que se explicarán nas aulas. Pola contra, Historia de España é materia obrigatoria.

Os privilexios da Igrexa católica, tamén nas aulas

Mais non só isto. Denuncian Comités, Liga e Agir que a norma española "reforza un programa ideolóxico sustentado na sumisión das mulleres aos homes" ao facer da relixión católica unha das materias con máis privilexios en canto a profesorado e horario lectivo, ademais de blindar os concertos con centros privados que segregan o alumnado en función do seu sexo e que na Galiza supoñen un desembolso de 3 millóns ao ano en diñeiro público.

Todas estas reclamacións transladáronas a unha concentración convocada na compostelá praza de Mazarelos ao remate da rolda de imprensa. Son as primeiras accións dunha campaña "intensa" que percorrerá o País dunha punta á outra para "erguer a voz" e "defender sen tregua" un ensino público, galego e en galego.

O conselleiro de Educación visita un colexio público onde o PP recortou até o patio do recreo

Un nutrido número de persoas, estudantes na súa maioría, recibiron Jesús Vázquez ás portas do CEIP Raquel Camacho, na Coruña, para lle deixar claro o seu rexeitamento aos orzamentos de 2014 que avanzan no desmantelamento do ensino público.

Até o patio onde as crianzas xogan no recreo sufriu, literalmente, os recortes que o PP practica no ensino público. Porén, o conselleiro de Educación tiña prevista para esta quinta feira unha visita ás instalacións deste centro, o CEIP Raquel Camacho, na Coruña, para "comprobar o funcionamento da aula dixital", di a nota de imprensa enviada pola Xunta, que a define como "un laboratorio de idiomas".

O que non aparece na información facilitada desde o departamento que dirixe Jesús Vázquez son os apupos con que un nutrido grupo de persoas, estudantes na súa maioría, o recibiron ás portas da escola. "A Xunta de Galiza recorta e privatiza", berraron namentres eran suxeitad@s pola policía española e namentres o carro oficial do concelleiro entraba pola cancela.

"A que vén?", pregunta Alba Castanedo, dos Comités, de maneira retórica. "Parécenos unha mofa tanto ao estudantado como ao profesorado que se pasee polos centros de ensino para facer propaganda barata e que encima haxa que lle pór boa cara cando as súas políticas están a acabar con eses mesmos centros", denuncia a estudante. Canda os Comités tamén integrantes de Galiza Nova e da CIG fixeron parte dunha acción de protesta á cal se uniron por volta de 20 alumn@s do instituto Agra do Orzán, situado en fronte do CEIP e que se atopaban no recreo cando Vázquez chegou.

Os recortes do PP da Coruña

"É moi importante" que es@s 20 estudantes cruzaran a rúa para se revolveren contra as medidas do PP "porque é a xente nova a que ten que tomar conciencia do que está a acontecer co ensino público". A este centro "quitáronlle o comedor escolar" e non hai ningún comedor nos institutos da cidade, polo que o incremento nas bolsas que para este servizo fixo o Concello (PP) só beneficiou os centros privados e concertados de bacharelato e FP.

Non foi o único que lle quitaron ao centro, pois o alcalde, Carlos Negreira, decidiu 'encoller' o patio para erguer nel a escola infantil que o goberno municipal anterior deixara proxectada no edificio multiusos do parque de Agra, edificio que Negreira non quixo construír.

Os nosos exames en galego

Un ano máis, coincidindo co comezo dos exames de grao na UVigo e cos exames de decembro das licenciaturas na USC e na UdC desde os Comités levamos adiante de novo unha campaña informativa sobre o dereito a dispor de copias dos exames na nosa lingua.

No caso de non dispores do teu exame en galego, podes solicitar unha copia del na nosa lingua á tua ou ao teu profesor, xa que este é un dereito recoñecido en grande parte da lexislación universitaria.

Como parte da normativa que cómpre lembrar, este dereito está recollido na literalidade da Lei de Normalización Lingüística de 1984 e no Plan Xeral de Normalización Ligüística do ano 2004. Alén do anterior, no ámbito universitario tamén atopamos unha ampla normativa que protexe o dereito das e dos estudantes a realizarmos os nosos exames en galego e, xa que logo, a dispormos dunha copia deles na nosa lingua. Así, tanto nos Estatutos das tres Universidades da Galiza, como nos diversos regulamentos que os desenvolven, tamén vén recoñecido este dereito.

Malia esta ampla normativa, é sinxelo comprobar até que punto estamos ante unha materia pendente na universidade galega.

Solicita o teu exame en galego, que non che corten a lingua!