E a ledicia que nos dá vivir nun país diglósico? Iso é impagavel!
Camiñando aquelas ruas encostas de Porto, onde todo a xente se dava a
falar portugués, decateime eu do triste aborrecemento daquel viver
monocorde.
Aqueles galegos ascendidos a nazón, non podían autoidentificarse ao
estilo manuelino de Fraga porque non tiñan a cotío, de fronte, un
falante superior que, precisamente por mor desa superioridade
lingüística, non os entendese. E iso ten que ser moi aborrecido. Plano
demais para un encefalograma galego habituado ás liortas dialecticas dos
parrafeos e loias ancestrais. Os portugueses, ao que parece, falan
todos a mesma lingua, o portugués, que vén curiosamente do nome de seu
país, Portugal, do Portus Cali, eis Porto. Unha lingua tan cuspidiña á
lingua nosa que mesmo parece cousa do demo que xa sabemos que era
políglota, quer dizer, sospeitoso. E fálano e escréveno porque teñen non
só o dereito como os galegos, senón também o dever. Así, cando os
portugueses van ao médico, poño por caso, poden se referir a calquera
inflamación co sufixo -ite tan ricamente sen ter que simular, perante o
facultativo, ser do rural, de arrabaldo ou nacionalista tirando a
arredista. No entanto en Ferrol calquera galego con otite ten de
aparentar unha otitis en toda regra se quere ser diagnosticado
axeitadamente.Isto vale igualmente para a apendicite porque a lingua
galega funciona na diglosia como unha apéndice da castelá. De certo, na
nosa etioloxía médica o galeguismo é unha doenza que cursa con síntomas
esquizoides asociados a unha intolerancia á lactosa pola que se fecha a
glote e inflámanse as cordas de certas vogais, nos casos recorrentes.
Até tal estadío clínico que se podería chegar a trabucar na pronuncia
óso-esquelete e oso-animal se non fora porque xa os exterminamos a
todos. Os animais, claro, e aí non há densitometrías que vallan.
En fin, ao que ía, que viver en monolingüe é moi triste e por iso
Pessoa é un poeta señardoso e fusco, sen a retranca dun Curros ou dun
Leiras Pulpeiro, que xa portava a diglosia no apelido. Algúns coidan que
os galegos vivimos vidas paralelas, vidas que non se atopan en ningún
ponto, e iso non é certo porque o galego e mailo castelán conflúen no
castrapo que é a nosa lingua universal. Porque os portugueses o mesmo te
falan do viño que te defenden unha tese doutoral encol do acelerador de
protóns na sua lingua. Os galegos non. Falamos do viño en galego, dos
protóns en castelán e do demais en castrapo. Agás o ferrolano, ese raro
especime da praza de Amboaxe cara ao Parador, que cando se desata a
falar galego, nas arroutadas das Letras ou do Patrón, calcula que vai
servido engadindo o sufixo -iña ou -ela a toda adxetivación. -Que
riquiña estava a tortela de patacas, verdad? Di, se cadra, co gallo
dalgún evento rexional. -Si, pero o polvo te estava algo duro. -Ai,
muller, non me seas tan pueblerina, di pulpo, como toda a vida!
Non podes mercar unha lámpada porque te arriscas a pasar por pedante e
tes que te conformar cunha bombilla ou bombela se es de Ferrol
Viver nun país diglósico de linda cooficialidade non ten comparanza
no tocante ao humor. Non podes mercar unha lámpada porque te arriscas a
pasar por pedante e tes que te conformar cunha bombilla ou bombela se es
de Ferrol, do centro centro. Se es das aforas aínda podes mercar en
Vagalume que curiosamente é unha palavra galega que sempre empregan os
castelánsfalantes porque luciérnagas aquí nunca houvo.
Viver en diglosolandia mantente sempre na alerta cando escoitas o
debate do Estado da Autonomía a un presidente plurilingüe como poucos
monocordando tan acorde.
Viver nun país diglósico non ten mais que avantaxes porque podes
pasar por estranxeiro se quixerdes. Eu estiven tentada de entrar no
Casino o día da Hispanidade e sociabilizar deste xeito: Fai favor de me
poñer unha macela, un pingo con bolachas, un zume de ananás con xelo e
duas cervexas? Non mo traia á mesa. Se non é amolamento xa llo collo eu
polo balcón. E cando o camareiro me mirar con ese abraio natural de país
diglósico, dicíndome: Como dijo la señorita? Espetarlle cun sorriso
xentil:
Do you speak english, please? A camomille, one coffee with biscuits, one juice and two bears. Quero dizer
beers que os animais xa os extinguiramos, non si?
