Poetizar o espazo educativo: EnREDando Versos

Mario Benedetti pregúntase nun poema o que lle queda por probar á xuventude: só grafitti, rock, escepticismo? Unha inquedanza semellante arredor do mundo adolescente e a lectura levou en diferentes momentos e lugares –xornadas de bibliotecas,congresos de Leer.es…– a que un grupo de docentes se coñecesen, trabasen amizade e compartisen a súa paixón pola poesía. A preocupación polo feito de que o alumnado non participase deste namoramento fixo o resto. Nos IES de Poio, Sanxenxo, no Ribeira de Louro do Porriño, no San Paio de Tui e no CEIP da Lama, profesorado do ámbito das linguas e das bibliotecas escolares decidiu darlles a probar ás mozas e mozos poesía, preferentemente en formato dixital, e crear unha comunidade poética intercentros. Gustoulles tanto que este curso repiten a andaina lírica que comezaron hai un ano, EnREDando versos.
“Coincidiamos na diagnose do problema: os nosos mozos e mozas consideran a poesía aburrida, doutro tempo, pensan que todos os poetas están mortos e só aparecen nos libros de texto, que a poesía non ten nada que ver coa súa realidade, as novas tecnoloxías, internet, as redes sociais…”, sinala Anxos Rial, profesora de galego no IES de Poio. Feita a análise, apostouse por unha liña de traballo colaborativo que conxugase tecnoloxías e poesía, unindo adolescentes de distintos centros nunha actividade común de carácter poético. A distancia entre os centros puido ser salvada grazas á plataforma Etwinning.net de centros escolares de toda Europa, que permite e promove a colaboración empregando as tecnoloxías da información e comunicación. Este curso, aos centros galegos implicados en enredar versos sumóuselle un centro portugués a través desta rede social pechada, na que todo o alumnado tivo que presentarse aos demais a través dun acróstico realizado co seu nome.

O primeiro obxectivo, ao longo do curso pasado, foi recoñecer a poesía como algo vivo, poñéndolle rostro a autoras e autores a través da súa páxina web

O primeiro obxectivo, ao longo do curso pasado, foi recoñecer a poesía como algo vivo, poñéndolle rostro a autoras e autores a través da súa páxina web, o que permite un achegamento máis directo á súa obra. Promoveuse tamén que o alumnado realizase as súas propias creacións poéticas, relacionadas con datas sinaladas do calendario escolar:acrósticos no día da biblioteca, caligramas no día da paz, haikus no día da poesía…
Para ensinarlles a arte de nomear mesmo o inefable, desde os centros realízanse obradoiros con diversos poetas, o que lles permite constatar non só que non todos os poetas están mortos, senón ademais que a poesía pode ser unha fonte de pracer.
Este curso, o alumnado de 2º e 3º da ESO realizou xa un encontro poético con Raúl Varas en Salamanca, que incluíu a lectura de poemas en lugares emblemáticos da cidade. “Descubren que a poesía é algo entretido, divertido, collen outra sensibilidade… Na aula nótase un montón, sácanlle moito proveito: melloran a súa expresividade, fan mellores creacións… as calificacións tamén melloran”, comenta Anxos. “Este ano estamos traballando a poesía visual, audiopoemas e biopoesía. Montamos un vídeo realizado con fotografías e un poema de Helena Villar Janeiro, polo 25 de novembro, contra a violencia de xénero. Agora mesmo estamos traballando na creación dos seus propios collages, coas texturas e montaxes que escollan, e mais os poemas”.

Seguir a ler n'O patio das ideas

As rendas familiares non se recuperarán nos próximos cinco anos

As rendas reais das familias seguirá debilitándose nos próximos cinco anos nos que aumentará o número de fogares con serias dificultades económicas e en condicións de pobreza extrema, segundo auguran varios expertos nunha investigación do Centro Reina Sofía sobre Adolescencia e Mocidade.
Baixo o nome "A sombra da crise. A sociedade española no horizonte de 2018", o estudo recompila as opinións de once expertos en ciencias sociais co obxectivo de coñecer os futuros impactos da crise económica e o escenario das relacións xeracionais en España para os próximos cinco anos.
As conclusións do estudo non son unha visión "completa nin determinista" do futuro senón que son "proxeccións razoables e razoadas", segundo afirmou en rolda de prensa o director técnico da Fundación de Axuda contra a Drogadicción (FAD), Eusebio Megías, organización promotora do Centro Reina Sofía.
Analizado o contexto económico actual, a investigación indica que o PIB por habitante ata 2018 manteranse en niveis anteriores aos de 2007 e que o modelo de crecemento español baseado fundamentalmente na construción esgotarase sen ser substituído por outro alternativo.
O panorama no próximo quinquenio caracterizarase, din os expertos, pola precariedade no emprego e a flexibilización contractual, o que propiciará traxectorias laborais máis fráxiles e un enfraquecemento das proteccións sociais dos traballadores.
As rendas reais dos fogares reduciranse "de forma considerable" polo desemprego -que en 2018 indican os expertos que seguirá por encima o 20 por cento- polo que a situación das familias continuará debilitándose.
A brecha social entre familias aumentará pero estas, a pesar de todo, seguirán sendo o colchón que trate de amortecer os efectos da crise económica, co que se rexistrará un claro aumento de fogares "multixeneracionais".
Neste sentido, os maiores asumirán o sustento e os mozos o coidado, fundamentalmente as mulleres, de feito, a porcentaxe de de elas entre 18 a 34 anos que non se independizou situarase case dez puntos por encima da media europea.
Os expertos tamén opinan que persistirá unha "forte" desigualdade de xénero na repartición das tarefas do fogar e que nos próximos cinco anos reduciranse as políticas sociais e de dependencia, xa que a investigación destaca que os recursos dedicados a este ámbito serán "escasos".
En relación á política, o estudo mostra un enfraquecemento do bipartidismo e que os mozos se sentirán cada vez menos representados polos partidos, co que esta desafección política alimentará novas formas de mobilización social.
Así, a participación social dos mozos será maior, de feito, os expertos consideran que a súa identidade social pasará da acepción de pasota "" a un perfil máis activista e comprometido coa realidade na que viven ante este panorama.
No entanto, estas mobilizacións non suporán previsiblemente ningunha confrontación social grave, din os expertos.

En defensa dos cueiros

A Federación Española de Familias Numerosas(FEFN) mostrou o seu "profundo malestar" pola decisión do Ministro de Facenda, Cristóbal Montoro, de rebaixar o IVE da Cultura ao 10 % mentres que o dos cueiros, un produto de primeira necesidade para millóns de familias, mantense no 21 %.
A baixada do IVE Cultural, que afecta a cines, libros, teatros, música, etc, anúnciase logo de aprobarse a mesma medida para as operacións de compra-venda de obras de arte, ás que xa se aplica un 10 % de IVE, recorda a FEFN nunha nota de prensa.
As Familias Numerosas consideran "inadmisible que por comprar un paquete de cueiros haxa que asumir un 21 % de IVE e por unha pintura ou unha escultura un 10 %, cando isto último é algo que está só ao alcance duns poucos e, desde logo, non é un produto básico", destacou a presidenta da Federación, Eva Holgado.
"Resulta incrible que os cueiros poidan estar gravados con máis do dobre de IVE que os teatros ou os restaurantes, cando se trata de algo que forma parte do día a día das familias, que hai que usar durante unha media de dous anos obrigatoriamente", engadiu Holgado.
Recorda que, cunha media de uso de entre seis e oito cueiros diarios durante os dous primeiros anos de vida dun neno, trátase dun gasto importante para millóns de familias.
Aínda que o prezo final dos cueiros varía en función da marca ou o peso do bebé, a media sitúase 50 euros ao mes para un neno.

Educación abdica da súa responsabilidade ante os temporais

A "autonomía dos centros" é un argumento recorrente nas decisións educativas do Goberno galego. A Consellería de Educación vén apelando a este elástico principio para, por exemplo, que poidan peneirar o alumnado en función das súas características antes de admitilo ou para delegar nas direccións de cada colexio ou instituto decisións tan sensibles como o uso de teléfonos móbiles ou a aplicación de determinadas medidas disciplinarias. Este xeito de proceder, discutido en numerosas ocasións polas comunidades educativas, está a ser aplicado tamén polo departamento que dirixe Jesús Vázquez nun ámbito tan espiñento como a supresión ou non da actividade docente por mor dos temporais que están a afectarlle ao país.
Se ben nos últimos días a Comisión Escolar de Alertas determinou suspensións parciais das clases en puntos concretos do territorio, caso por exemplo da Mariña de Lugo, non é menos certo que en xornadas tan complicadas meteoroloxicamente como este xoves a responsabilidade recaeu integramente en cada director ou directora, a quen se eleva pola vía dos feitos á categoría de experta ou experto en riscos. En plena alerta laranxa "por mor dun fenómeno meteorolóxico adverso" con "refachos de máis de 110 quilómetros por hora" a Xunta só decidiu "suspender as actividades no exterior das instalacións dos centros educativos".

A Consellería deixa nas mans das direccións dos centros a suspensión ou non das clases en función das "condicións meteorolóxicas"

Deste xeito, o alumnado non pode permanecer nos patios pero "non se suspende a actividade docente nin o transporte escolar". Así as cousas, que é o que teñen que facer os docente? A Comisión Escolar de Alertas limítase a "recomendar o seguimento das condicións meteorolóxicas nas catro provincias galegas" e, "no caso de que as circunstancias da localidade onde se atopa o centro supuxesen un risco superior ao declarado", o laranxa, e "pasase a unha declaración de nivel vermello" ou se "existisen circunstancias que o aconsellasen", as directoras e directores "poderán adoptar as decisións oportunas a respecto da suspensión da actividade docente".

A propia Xunta admite incidencias en, cando menos, 13 centros educativos por mor do temporal

Así as cousas, e mentres a través das redes sociais se multiplican as críticas polos riscos que pode chegar a sufrir o alumnado acudindo a clase en pleno temporal, a propia Consellería admite que nas últimas horas se produciron incidencias en ata trece centros educativos por mor do temporal. Así, por exemplo, un instituto de Cambre sufriu danos na súa cuberta, no IES de Foz houo elementos con "perigo de desprendemento" e no CEIP Vilar Ponte de Viveiro "produciuse entrada de auga nas aulas que conectan co patio". Tamén se levantou parcialmente a cuberta no CEIP de Viñagrande-Deiro e en Xinzo de Limia asolagouse o patio dun instituto, entre outras incidencias. Malia estes acontecementos, este venres Educación tampouco suspende as clases e só limita a actividade no exterior na provincia da Coruña e na Mariña.

As matriculacións en relixión caeron un 43% en dez anos mais a Xunta mantén orzamento e profesorado

Os dados debullounos o deputado de AGE Ramón Vázquez, esixindo reducir o orzamento que as arcas públicas destinan a esta materia, así coma o profesorado, na mesma proporción.

Nos últimos dez anos, as matriculacións de relixión caeron na Galiza un 43%. O que non sufriu ningunha modificación foron o orzamento e o profesorado que a Xunta destina a esta materia.
Segundo os dados que levou ao Parlamento o deputado de AGE Ramón Vázquez, no curso 2000-2001 había 90.103 alumn@s en primaria (91,2%) e 57.340 (64,7%) na secundaria. Porén, as cifras actualizadas facilitadas pola consellaría de Educación a petición de Vázquez sinalan que no curso académico actual son 65.401 @s estudantes da primaria (72,6%) e 24.681 na secundaria (40,3%). En bacharelato o descenso foi meirande aínda, pasando de 21.463 a 6.375 matriculacións no mesmo periodo de tempo, o que supón un 24,4% do total do estudantado.
Con todo, este "descenso brutal" na demanda non foi acompañado dunha redución nen do diñeiro que as arcas públicas desembolsan para esta materia nen do número de profesor@s que a imparten. "As cifras son claras e rotundas e a cidadanía non está para pagar os complexos ideolóxicos do goberno", denunciou Ramón Vázquez, colocando que dan aulas 975 docentes (d@s 1.025 que había) e que a Xunta destina a relixión 28 millóns de euros. Namentres, o ensino público galego sufriu unha tesourada de 400 millóns de euros e 1.200 profesor@s desde 2009.
Cando o profesorado de relixión imparte outras materias
Tal e como adiantou Sermos Galiza en novembro de 2012, nengún nen nengunha docente de relixión na Galiza imparte as horas de aulas polas cales foi contratad@. Aínda así, neste último ano académico, a consellaría de Educación dispuxo que est@s docentes, nomeadas polo bispado para impartir de maneira exclusiva esta materia, dan aulas doutras.
Denunciouno a CIG-Ensino, que conseguiu confirmar tal situación de "ilegalidade" no CEIP Doiras, en Cervantes. A inspectora do centro, Celsa González García, non só recoñeceu os feitos senón que admitíu ser coñecedora deles e de que non era o único colexio onde sacerdotes explican outras materias.

A Comisión Escolar de Alertas determina a suspensión das actividades no exterior dos centros educativos de toda Galicia este xoves 6 pola alerta laranxa

Santiago de Compostela, 5 de febreiro de 2014.- A Comisión Escolar de Alertas acaba de determinar – polo fenómeno meteorolóxico adverso de nivel laranxa por vento- a suspensión das actividades no exterior das instalacións dos centros educativos de toda Galicia este xoves 6 de febreiro, por mor dun fenómeno meteorolóxico adverso por refachos de máis de 110 quilómetros por hora, con nivel de alerta laranxa.
Fonte;Xunta de Galicia

Tres ex ministros de Educación piden un pacto de Estado

"A lei ten que ser probada, non aprobada", di Díaz Ambrona na Semana da Fundación Santillana.

Tres ex ministros de Educación da democracia Juan Antonio Ortega e Díaz Ambrona (UCD, 980-2001), Mercedes Cabreira (PSOE, 2006-2009) e Anxo Gabilondo (2009-2011), e un ex secretario xeral, Eugenio Nasarre (PP, 1996-1998), pediron esta noite un pacto de Estado para a Educación. Os Pactos da Moncloa -que se saldaron con 750.000 prazas escolares máis- ou a Comisión de Humanidades no Parlamento -que buscou un enfoque menos tecnocrático do ensino- foron dous exemplos que reiteradamente saíron a relucir. Estas reflexións tiveron lugar na última xornada da Semana da Educación que celebra a Fundación Santillana dende hai 28 anos.
Gabilondo pensa que o pacto é necesario por democracia e eficiencia. "O que non pode ser é que unha vez que tes un texto chames ao consenso e a que se poidan facer comentarios. Outra historia é chamar dende o momento mesmo da concepción desa lei. O acordo ten que ser cos axentes sociais, porque, se non, aínda que haxa lei non se cambiará o sistema". A súa antecesora no posto, Cabreira, prefire os pactos sociais aos políticos. "Hai que facer espazos de debate que non toquen o que tocan as leis, que son os intereses empresariais e os contidos curriculares ata extremos ridículos. Hai que prepararnos para o cambio, porque educamos para un mundo que xa non está. "
Díaz Ambrona móstrase escéptico á reforma: Non teño confianza de que unha lei, porque sexa aprobada, vaia ir ben. Ten que ser probada. Debía de haber un pacto de Estado entre os políticos". Aínda que cre que predica no deserto. Non sei se é peor que a haxa aprobado só un partido ou que o resto se puxese de acordo en derrogala. En opinión deste ex ministro de UCD o problema é que "a educación é un celeiro de votos", e deberíase de poñer en mans dos profesionais da educación, creando un marco estable de 10 anos - que é o que polo menos se necesita para que un sistema educativo renda- e co compromiso de ter sempre o investimento da media da OCDE.
Nasarre, de todos os xeitos, cre que non houbo tanta "inestabilidade lexislativa" porque hai "moitos son remendos" nas sete leis que se redactaron. Considera que a lei do 70 necesitaba un percorrido de máis de 20 anos e lamenta o "cambio substancial" dos noventa. Pero móstrase optimista con ou sen pacto: "O sistema ten medios materiais e humanos para mellorar os obxectivos e os rendementos coa lei que sexa".

O conselleiro asegura que a Xunta incrementa as súas axudas a Erasmus

Vázquez calculou que os alumnos con esta bolsa recibirán 80 euros ao mes.

O conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, Jesús Vázquez, defendeu que o seu departamento continuará destinando axudas aos alumnos beneficiarios do programa Erasmus, ademais de manter as contías dirixidas a premiar o esforzo e os mellores expedientes.
Ademais dos dous tipos de pagamentos de Erasmus anunciados polo Ministerio de Educación, de 350 euros ao mes financiadas polo Estado e de 250 euros (comunitarias), Vázquez recordou que seguirán "mantendo esa aposta" pola mobilidade do alumnado beneficiado por estas bolsas. Neste sentido, calculou que estes alumnos recibirán 80 euros ao mes por parte da Xunta, sen contar aquelas contías para os mellores expedientes, duns 500 euros, que o ano pasado beneficiaron a "practicamente a metade" dos alumnos. O pagamento da Xunta supón un 15 por cento de aumento respecto ao ano anterior, que xa se incrementara nun 30 por cento.

Vázquez destacou, en declaracións aos medios, que a mobilidade do alumnado "é un requisito indispensable" no mundo actual, polo que a Xunta "xa está traballando" neses posibles 1.500 beneficiarios, confiando en que "o 100 por cento" dos galegos que formen parte deste programa "terán esa axuda". O conselleiro de Cultura e Educación participou este mércores na inauguración dunhas xornadas informativas, na Cidade da Cultura, sobre o novo programa 'Erasmus + ' que beneficiará a máis de catro millóns de persoas no período 2014-2020 e que está dotado de 14.700 millóns de fondos europeos (un 40% de aumento),
Ante a presenza de máis de 350 membros de institucións educativas, cámaras de comercio ou empresarios, entre outros, Vázquez destacou que no seu camiño de "fomentar a educación ao longo da vida como oportunidade para todas as persoas, independentemente da súa idade ou situación," os programas de educación internacionais teñen "un papel clave". "Erasmus + ' céntrase na aprendizaxe formal e informal máis alá das fronteiras da UE, cunha clara vocación de internacionalización, abríndose a terceiros países co obxectivo de mellorar as capacidades educativas e formativas das persoas para a empleabilidad de estudantes, profesorado e traballadores", sinalou. Sobre todo, incidiu no "grande abano de posibilidades que se abre con este novo programa", reiterando que "a sociedade do coñecemento" necesita "cidadáns que poidan desenvolver todas as súas capacidades e a súa creatividade".
O novo programa 'Erasmus + ' parte co obxectivo de aumentar as competencias e a empleabilidad, ademais de apoiar a modernización dos sistemas de educación, formación e xuventude. Por iso, os principais destinatarios serán escolares, estudantes de formación profesional, ensinanzas superiores e de formación de persoas adultas. Esta convocatoria integra todas as iniciativas existentes no Programa de Aprendizaxe Permanente e os de educación superior internacional, como son Mundus, Tempus, ALFA, Edulink, e programas bilaterais así como o Programa Xuventude en Acción.

A materia alternativa a Relixión que gaba o Exército e critica a desobediencia civil

Rematou o prazo legal para facer recomendacións e comentarios aos contidos das materias que chegarán ás aulas coa Lomce. E entre todas as novidades que expón o currículo, a principal é a incorporación de Valores Éticos, a alternativa a Relixión. Esta materia está chamada dalgún xeito a rescatar parte do temario de Educación para a Cidadanía, eliminada polo Goberno do PP por considerala "un adoutrinamento absurdo e inútil", segundo palabras do propio Mariano Rajoy.
Pero as críticas aumentan contra o borrador do programa precisamente pola mesma razón. Valores Éticos formará os alumnos "no concepto constitucional de nación española", destacaron os xornais conservadores ao pouco de coñecerse o texto. Outros titulares celebraron: "O dereito á vida estudarase en Valores Éticos".
"Queixábanse de que Educación para a Cidadanía adoutrinaba e expoñen unha alternativa de adoutrinamento pura e dura, na que desde o Ministerio establécese que valores hai que aprender e como facelo", queixouse xa a Confederación de anpas estatal (Ceapa).

O borrador do programa de Valores Éticos pon a desobediencia civil como exemplo de incumprimento de deberes

Os obxectivos curriculares marcan certas pautas que non convencen os profesores, sindicatos ou os representantes dos pais. Por exemplo, en canto aos dereitos cidadáns e a certas formas de protesta como a desobediencia civil ou a obxección de conciencia, que se expoñen como exemplos de incumprimento de deberes.

• Comprende a importancia que ten, para a democracia e a xustiza, que os cidadáns coñezan e cumpran cos seus deberes [...], o acatamento das leis e das sentenzas dos tribunais de xustiza así como o pago dos impostos establecidos, entre outros.
• Debate acerca da solución de problemas nos que hai un conflito entre os valores e principios morais do individuo e os da orde civil, expondo solucións razoadas e fundamentadas nos valores éticos, resaltando os casos de desobediencia civil e obxección de conciencia, xa que estes implican a desobediencia ás leis do Estado ás que están sometidos todos os cidadáns. 

"O que expoñen non ten nada que ver coa educación ética nin cívica, senón que é a forma na que o Goberno trata de impor as súas conviccións ideolóxicas", asegurou dixo xa a Federación de Ensino de CCOO logo de analizar o borrador. Máis aló da estrutura da Estrutura do Estado e os principios constitucionais, un dos obxectivos pedagóxicos é que os alumnos saiban valorar o papel que xogan as Forzas Armadas "a favor da seguridade e a paz".
  

• Describe e estima a importancia da misión das forzas armadas, (no art. 15 da lei de Defensa Nacional), acerca da seguridade e defensa de España e a súa contribución en situacións de emerxencia e axuda humanitaria, tanto nacionais como internacionais. (Valores Éticos. 4º ESO)

  Os dereitos humanos e as células nai

O programa esténdese sobre a Declaración Universal dos Dereitos Humanos, a súa aplicación práctica, o respecto que se fai deles e as limitacións dos Estados supeditados a este ben universal. O despregamento sobre os dereitos cidadáns é notablemente menor. Curiosamente, temas que están no centro do debate político coa crise trátanse de maneira xenérica.

• Sinala algunhas das deficiencias existentes no exercicio dos dereitos económicos e sociais tales como a pobreza, a falta de acceso á educación, á saúde, ao emprego, á vivenda, etcétera.

O da información é outro tema que aborda o texto dunha maneira que xerou críticas. "A materia tende a expor os asuntos como problemas. E os medios de comunicación non son bos nin malos. A información non é mala en si mesma. O problema pode estar en como a traslademos. E se partimos dun discurso no que damos a entender que todo está manipulado o que facemos é trasladar aos mozos un prexuízo ideolóxico".

• Tamén deberán reflexionar sobre o "impacto que teñen os medios de comunicación actuais na vida moral das persoas e da sociedade".
• Valora a necesidade dunha regulación ética e xurídica dos medios de comunicación.

Moito máis controvertida é a forma de abordar os valores éticos no campo da ciencia e a tecnoloxía. O texto expón claramente algúns avances como "problemas". Por exemplo, o uso de células nai ou a clonación. Tamén se refire á eutanasia e euxenesia como "perigos".

O texto expón claramente algúns avances científicos e tecnolóxicos como "problemas"

•  ... estimar a viabilidade de proxectos científicos e tecnolóxicos, considerando a idoneidade ética dos obxectivos que pretenden e a avaliación dos riscos e consecuencias persoais, sociais e ambientais que a súa aplicación poida ter.
•  Analiza información seleccionada de diversas fontes, co fin de coñecer en que consisten algúns dos avances en medicamento e biotecnoloxía, que expoñen dilemas morais, tales como: a utilización de células nai, a clonación, a eutanasia e a euxenesia, entre outros, sinalando algúns perigos que estes encerran se se prescinde do respecto aos valores éticos. (Os valores éticos e a súa relación coa ciencia e a tecnoloxía. 1º ciclo ESO)

  A substitución de Educación para a Cidadanía

Unha das promesas electorais de Mariano Rajoy que o ministro José Ignacio Wert fixo realidade é a da eliminación de Educación para a Cidadanía, creada polo Goberno de José Luis Rodríguez Zapatero. O PP opúxose a ela desde o principio pola súa "alta carga ideolóxica" e mesmo apoiou os pais que declararon aos seus fillos obxectores e non os enviaban a clase. Unha obxección de conciencia que agora rexeitan no texto da materia que a substituirá.
O ditame do Consello de Estado sobre a Lei Orgánica de Mellora da Calidade Educativa xa advertía ao Goberno que Cidadanía non debía eliminarse do currículo básico, porque ía na liña dos contidos que marcaba Europa. O Ministerio de Educación agradeceu o consello e respondeu que moitos deses contidos ían ser "transversais" en todas as materias e que outros estarían incluídos nos novas Valores Sociais e Cívicos (en Primaria) e Valores Éticos (en Secundaria).
Pero non todos están de acordo en que isto ocorrese."En Cidadanía abordábanse moitas cuestións que son parte da sociedade, da realidade na que vivimos e promovíase unha visión aberta e crítica para que os estudantes analizasen e opinasen. Nesta materia non hai nada de pensamento crítico", resume a Ceapa.
De feito, a configuración do programa é moito máis filosófica. Probablemente para dar saída ao profesorado ao que lle quitaron carga horaria coa redución de horas de filosofía, apuntan os sindicatos. "O que se propoñen son reflexións do pasado, dunha sociedade que non se parece nada á actual", reflexionan os representantes dos pais.

Valores Éticos é a alternativa a Relixión, sobe de categoría e convértese en materia avaliable

Valores Éticos é, ademais, a alternativa a Relixión, que coa Lomce sobe de categoría e convértese nunha materia avaliable, unha histórica reivindicación da Conferencia Espiscopal Española (CEE). Precisamente estes días o portavoz da CEE, José María Gil Tamayo, aseguraba que hai que traballar para que a educación "non sexa un mercadeo de ideoloxías" e a cuestión relixiosa "non sexa a materia pendente dependendo das alternancias políticas".
Os obxectivos da materia de Relixión non figuran no borrador do decreto porque aínda que os profesores cobran de fondos públicos (uns 500 millóns de euros ao ano), a súa selección e o propio currículo dependen da autoridade relixiosa competente. No caso da relixión católica, a CEE. O programa da materia que está en vigor é de 2007.
A Ceapa forma parte do Consello Escolar do Estado, o órgano oficial de participación da comunidade educativa que analizará e ditaminará sobre este borrador de currículo. Non ten moitas esperanzas de que as achegas individuais (que podían facerse a través da web até o venres pasadao) ou as que fagan asociacións e sindicatos vaian reflectirse finalmente no texto. "O Ministerio xa enviou os currículos ás editoriais para empezar a traballar, o cal xa dá a mostra do espírito de consenso do Goberno", conclúe.

Os expertos subliñan a necesidade de formarse toda a vida

• Os non cualificados reciben seis veces menos cursos nas empresas que os universitarios

• A educación banalizada

• O PISA de adultos tamén deixa a España á cola da OCDE

 A formación continua ao longo da vida laboral deixou de ser un "consello piadoso" dun familiar ou amigo para converterse nunha "auténtica necesidade" para manter ou encontrar emprego nun mundo cada vez máis globalizado e tecnolóxico. Así o puxeron de manifesto os catro expertos reunidos no segundo día da Semana da Educación, que a Fundación Santillana organiza dende hai 28 anos.
Mariano Fernández Enguita, catedrático de Socioloxía na Universidade Complutense, puxo a énfase na desigualdade de oferta de cursos que propoñen as empresas. Non abonda con ter unha cualificación, senón que esta non a teñan chineses ou indios. E o problema é que a formación a cargo do empregador é seis veces maior para os universitarios que para os que apenas teñen estudos de primaria". E non só hai máis oferta, senón tamén máis demanda de cursos dos licenciados. "Canto máis formada está a xente máis fórmase. Antes chamabámola formación de segunda oportunidade. Pero hoxe, cando vas a por ela, a xente está a aproveitarse da terceira ou cuarta".
Marta Aciñeiras, que traballa no coñecido como Pisa de Adultos (PIAAC), recorda que en España hai o dobre de empregos para persoas formadas que para os que non o están. "A maiores competencias máis emprego. Tamén porque a persoa é capaz de servirse de máis ferramentas, como a Rede, para encontrar traballo," argumenta. E incide no feito de que co paso dos anos esta cota de traballos sen formación vai ir reducíndose. "Non só porque se leven as industrias a India ou China, senón porque tamén moitos procesos se automatizan. Aínda que algúns traballos, como o de condutor de autobús ou perruqueiro, van seguir existindo", sostén a analista da OCDE. "Alguén con estudos ten posibilidade de gañar tres veces máis que quen non os ten e iso debería de ser un incentivo para formarse. Tamén goza dunha saúde tres veces mellor".
Todos os presentes estiveron de acordo en que os profesores -de escola infantil a superior- deben ser os primeiros en animarse a esa formación continua pois o labor do ensinante que dita unha lección sen interactuar cos seus alumnos é auga pasada. Onte, neste mesmo foro, o ministro José Ignacio Wert pedíalles "complicidade" para "crear aos alumnos ámbitos de aprendizaxe individualizados" na Rede. Para iso necesítase liberdade de movementos do docente e autonomía do centro, pero esta non debe de estar afastada da rendición de contas. "Hai que acreditar que a liberdade do centro ten sentido", opina Ismael Sanz, director do Instituto Nacional de Avaliación Educativa. E puxo varios exemplos desta necesidade. Cando Gales deixou de publicar os resultados das súas probas externas, entre 2001 e 2005, o nivel de rendemento dos centros baixou. Ou en Texas, nos anos noventa, os colexios que ían máis demorados nas probas fixeron un grande esforzo para progresar e non ser etiquetados de malos centros.
"Os docentes españois son menos proclives á participación do alumnado e as clases construtivas que noutros países", se lamenta Enrique Roca, representante español en PISA 2012. E pide "recursos abondo" para que o docente poida atender á diversidade, non só aos que van atrasados senón aos de altas capacidades".

21 días en galego: saber, querer, poder

21 días falando en galego, na escola, na casa e tamén pola rúa, nos comercios da túa vila. Evidentemente non é nada extraordinario para unha persoa galegofalante, ou que empregue esta lingua boa parte do tempo, pero si constitúe toda unha experiencia para quen non estea afeito a facelo, como boa parte do alumnado de ESO e Bacharelato do IES da Pobra do Caramiñal. Velaí a importancia do proxecto, 21 días co galego, que por segundo ano consecutivo vén de poñerse en marcha no centro, promovido polo Equipo de Dinamización da Lingua Galega.

A Coordinadora de Equipos de Normalización Lingüística do Barbanza baralla a posibilidade de realizar a actividade en varios centros no vindeiro curso

Trátase de que durante tres semanas os alumnos e alumnas dos catro cursos de ESO e os dous de Bacharelato falen en galego. Por suposto nas clases de Lingua e Literatura galegas, pero tamén no resto das aulas, grazas á colaboración dos restantes departamentos. Así, durante estas tres semanas impartiranse en galego as Ciencias, Educación Física e a Tecnoloxía, e mesmo as traducións de Inglés e Francés faranse á lingua de Galicia. Tamén falarán galego na casa, grazas ao compromiso da ANPA e mesmo nos comercios da vila contando coa colaboración de 25 establecementos do CC Aberto O Deán e dos supermercados Eroski e Gadis. Ademais, os alumnos e alumnas deberán gravar cada día un breve vídeo ou audio (cos seus móbiles ou calquera outro aparello) relatando as súas impresións ou opinións sobre distintos asuntos ou sobre a súa propia relación coa lingua.
O primeiro obxectivo desta actividade é "o aumento e perfeccionamento do emprego da lingua oral" por parte dos alumnos e alumnas, pero tamén busca que realicen unha "reflexión íntima e persoal da relación que persoa ten co galego dende a súa situación vital concreta e individual", e que rachen con algúns obstáculos e barreiras internas que en moitas ocasións os frean á hora de "lanzarse" a falar.
Pilar Ponte, docente no centro e unha das promotoras da iniciativa, destaca que "a experiencia o ano pasado foi moi positiva porque aínda o alumnado máis remiso a falar galego participou. Realmente falaron só nos vídeos máis minutos que na clase de galego durante un curso enteiro". Pilar Ponte explica que "sempre pensan que saben falar menos do que saben, logo vén a motivación e ao final decátanse de que 'non era para tanto' e en moitos casos chegan a dicir que non o van seguir falando pero que polo menos agora saben que se queren poden facelo". "Non é unha actividade para aprender gramática, é unha actividade para soltarse a falar. Na maioría dos casos a evolución é saber, querer, poder", di.

"A experiencia o ano pasado foi moi positiva porque aínda o alumnado máis remiso a falar galego participou. Realmente falaron só nos vídeos máis minutos que na clase de galego durante un curso enteiro"

A principal diferenza coa experiencia do pasado ano está na colaboración deses axentes externos ao centro (familias, comercios, Concello...), que facilita que a iniciativa teña continuidade cando os rapaces e rapaces saen do instituto: "Quixemos que nese tempo que o alumnado non está no centro tamén houbese unha maior exposición ao idioma, queremos aumentar en cantidade e tamén en calidade no sentido de abrir novos ámbitos de uso", destaca Pilar Ponte.
Tamén colaboran na iniciativa persoas completamente alleas ao centro e á mesma Pobra, persoeiros do mundo da cultura, da literatura, da música ou do audiovisual, que tamén gravan un pequeno vídeo falando de diversos temas, uns vídeos que son vistos polos alumnos na clase e que cada día se van subindo á rede. Nesta segunda edición xa podemos ver os vídeos de Agustín Fernández Paz ou Francisco Castro, e na primeira o instituto contou coa colaboración de María Reimóndez, Luís Iglesia, Xosé Antonio Touriñán, Cándido Pazó, Lucía Aldao, María Yáñez, María Solar, Xabier Díaz, Uxía Senlle ou a Orquestra Panorama. Pilar Ponte salienta que a súa resposta foi "xenerosísima" e di que "a mágoa é que non vexan despois as reaccións que provocan no alumnado. O que máis valoran é a sinceridade do íntimo, cando a xente fala co corazón e dende o corazón. Aprecian moito esas pequenas anécdotas familiares dos famosos que teñen que ver coa lingua e nas que moitas veces tamén se ven reflectidos".

Pilar Ponte destaca que se trata dunha iniciativa "moi necesaria", pola "desgaleguización total que temos no ensino medio, polo menos na Pobra"

O éxito da experiencia fixo que xa nos últimos meses varios docentes de toda Galicia se puxesen en contacto co IES da Pobra do Caramiñal para interesarse pola iniciativa, que mesmo foi destacada nun portal vasco especializado en educación. Ademais, a Coordinadora de Equipos de Normalización Lingüística do Barbanza baralla a posibilidade de realizar a actividade en varios centros no vindeiro curso.

"É fundamental moverse no terreo deles. Hai que ir ao Tuenti e ao Twitter, hai que estar aí porque aí é onde se fala"

Pilar Ponte destaca que se trata dunha iniciativa "moi necesaria", pola "desgaleguización total que temos no ensino medio, polo menos na Pobra". E sinala que a clave do seu éxito está sendo a boa recepción que tivo entre os rapaces: "É unha actividade na que é imprescindible provocar o entusiasmo da descuberta, que os alumnos sintan que se lles ofrece unha aventura". E, ademais, empregando ferramentas (os móbiles, vídeos, youtube...), coas que están moi familiarizados e que forman parte da súa vida cotiá: "É fundamental moverse no terreo deles. Educativamente falando, creo que non se pode partir de que eles veñan a nós, somos nós os que temos que mover ficha e apropiarnos dos seus ámbitos de uso para educar. Hai que ir ao Tuenti e ao Twitter, hai que estar aí porque aí é onde se fala".

Wert pide "complicidade" aos profesores

Propón que os docentes actúen de "adestradores" dos alumnos na Rede creando contidos personalizados.

O ministro de Educación, José Ignacio Wert, reclamou este luns a "complicidade da comunidade educativa" para aplicar a súa reforma educativa pois "unha norma non é nada" sen os seus actores. O político sostivo durante a XXVII Semana da Educación da Fundación Santillana que os docentes deben converterse en "coach, adestradores dos seus alumnos," creando na Rede "ámbitos personalizados de aprendizaxe". Andreas Schleicher, director do Informe PISA, tamén remarcou no encontro a necesidade de adaptar a cada estudante os contidos, para que logo sexan capaces de aplicar os coñecementos ao mundo real.
A Schleicher pásmalle o feito de que en España se ensinen as mesmas matemáticas que aprendeu na súa infancia. Un "enunciado complicado para unha única e rápida solución". Por iso recomenda tomar como referente os países asiáticos -á cabeza en cálculo- onde se ensina os números dun "xeito conceptual e profundo", que permite distintas solucións e obriga a reflexionar un tempo antes de responder.
Ademais, Schleicher recomenda fomentar a autoestima dos alumnos. "En España un alumno di que non lle gustan as Matemáticas, que se lle dan mal, que é un talento que se herda ou que o explica mal o profesor", comenta. "Mentres que un xaponés sempre che diría que co seu esforzo e a axuda do profesor vai ser capaz de resolver os problemas", razoa.
O ministro quixo insistir na necesidade de ter unha poboación con estudos medios, pois superamos en universitarios os europeos, pero tamén lideramos o abandono temperán das escolas. "Segundo datos do Instituto Valenciano de Estudos Económicos, hai 5,8 millóns de traballos que requiren unha cualificación baixa -non máis de secundaria- e, non obstante, hai máis de 8 millóns sen máis formación. E mentres que hai 6,5 millóns de empregos medios tan só tres millóns formados. Por iso hai que dar visibilidade á empleabilidad dos ciclos formativos", recalcou Wert.
Neste primeiro día da Semana da Educación estivo tamén presente Enrique Iglesias, secretario xeral iberoamericano. Quixo destacar o importante esforzo dos Gobernos de Latinoamérica para alfabetizar a poboación. A presenza en primaria é case total, aínda que quedan aínda 2,5 millóns de nenos sen escolarizar. Este grande interese por lograr unha revolución educativa baséase en tres factores na súa opinión: a pobreza só erradícase dende unha educación de calidade; na sociedade do coñecemento non haberá espazo para os non formados a todos os niveis e idades; e o vórtice tecnolóxico é de tal magnitude que só quen reciba a formación de base poderá pertencer á sociedade do futuro.

Os universitarios denuncian a ''improvisación permanente'' de Wert

A Coordinadora de Representantes de Estudantes de Universidades Públicas (CREUP) acusou hoxe o Goberno de situar os estudantes e o seu nivel de idiomas "no punto de mira" para "xustificar" os recortes nas bolsas Erasmus e censurou a "actitude de improvisación permanente" do ministro de Educación, José Ignacio Wert.

A organización puxo en dúbida que o ministro realice unha "análise previa de que nivel de idiomas é necesario" para aproveitar unha bolsa Erasmus e reprochou ao Goberno que priorice os recortes á "formación de calidade da mocidade".

Wert xustificou o pasado sábado que se esixa un maior nivel de idiomas (B2) aos aspirantes ás bolsas Erasmus Plus porque cun coñecemento inferior é "imposible seguir as clases". Segundo CREUP, de ser certas estas afirmacións, "ningún estudante aprobase as materias que cursou nos intercambios".

A secretaria xeral da plataforma, Inés Sánchez, subliñou que "calquera institución debe analizar as consecuencias das medidas antes de tomalas" e acusou ao ministro de facer "un cambio" sen consultar o Observatorio de bolsas. "É necesario saber que nivel de idiomas ten o alumnado universitario para non quitar oportunidades a ningún estudante", precisou CREUP nun comunicado.

Tamén reclamou ao titular de Educación que non pretenda "tapar o recorte" de 16 millóns de euros para as bolsas Erasmus "limitando a estancia a seis meses" e recordoulle que "está a xogar co futuro persoal e laboral dos mozos".

Unha nova 'marea verde' faise ouvir este sábado ás portas da Convención popular

A marea verde contra a nova lei de educación, a Lomce, arrincou ao redor das 12.20 horas en Valladolid, composta por unhas 300 persoas, que se dirixen desde a Consellería rexional de Educación á sede onde se celebra a convención nacional do PP, situada a uns 500 metros.

Ao berro de Nin un paso atrás contra a Lomce, ímola parar, os manifestantes, convocados polo movemento escola pública laica e gratuíta iniciaron o percorrido ata o Centro Cultural Miguel Delibes, que desde onte acolle a Convención nacional do PP, e que hoxe contará entre os seus intervinientes co ministro de Educación, José Ignacio Wert.

A marcha secúndaa un centenar de colectivos entre eles EU, Alternativa Universitaria, e as ramas de ensino de CC OO, CGT, FETE-UGT e STE-CYL.

Ioga desde os tres anos na escola

Segundo a Organización Mundial da Saúde, unha das enfermidades do futuro –ou un dos males do presente– é o estrés con que as persoas adultas vivimos as nosas vidas. De cumprirse a máxima de que nunca esquecemos o que aprendemos antes dos cinco anos, as nenas e os nenos da Escola de Educación Infantil do Saltiño, unha das “unitarias” de Boiro, terán menos papeletas para sufriren esta doenza.

Os pequenos da escola do Saltiño, en Boiro, practican diariamente ioga xunto á súa mestra Susana

Todo grazas a que diariamente practican ioga xunto á súa mestra Susana Couso (cinzacinza@gmail.com). Integrada dentro do horario do alumnado, a experiencia é tan positiva que mesmo un grupo de nais –e algún pai– acolleu con agradecemento o ofrecemento de Susana para lles ensinar o que ela sabe desta disciplina, fóra do horario escolar. Pola súa vez, Susana aprende con Ángel Sanchez (comicactiva@gmail.com), educador social de Barcelona e formador de formadores de ioga, que xa levou adiante algúns proxectos semellantes en escolas de Cataluña e Tenerife. Desde o curso pasado visita a escola do Saltiño a cada dous meses, facilitando a reflexión compartida sobre un traballo que,por tratarse dunha escola unitaria, carece da complicidade diaria con outras mestras.
Desde O patio das ideas achegámonos a Boiro para conversar con Susana e con algunhas nais sobre unha iniciativa da que non temos máis exemplos no país, pero que á vista dos resultados podería popularizarse no caso de coñecerse. Comezamos falando con Manuela, Sonia e Nadiuska, nais de Daniel, Alonso e Nadiuska.
O patio das ideas: Practicárades ioga antes, ou achegástesvos por primeira vez a el a través da escola?
Sonia: Eu non tiña moita idea sobre o ioga, pero notei que cada vez que viña Ángel, o neno estaba máis tranquilo. Asombra ver como o ioga  lles axuda a calmarse; ver os 14 nenos e nenas da escola traballando quietos, tranquilos, coa música… Para nós, as clases de ioga son horas a maiores, pero vénnos moi ben.

"Está ben que aprendan de pequenos a recoñecer as emocións"

O patio: Que credes que se pode aprender, con 3, 4 ou 5 anos de idade, do ioga?
Manuela: A capacidade de empatizar connosco. “Mamá está nerviosa…” di o meu fillo cando me enfado por algo. “Construímos silencio”, dime nesas situacións. Está ben que aprendan, así de pequenos, a recoñecer as emocións. Fanche pensar, a verdade…

Pode ler a entrevista completa no blog O patio das ideas, o blog sobre educación de Praza Pública.