Foi onte Seso Durán quen
me abriu os ollos sobre o extraordinario traballo audiovisual que se ven
realizando no CEIP A Lama. Abonda con visitar o web da biblioteca
escolar, «O recanto do Leo», ou a súa páxina en Vímeo
para quedar abraiado e engaiolado polas pezas producidas polo alumnado e
profesorado deste centro público situado ao pé da Serra do Suído. Se Ranilda, unha curta de animación en Stop Motion, é impresionante, A escaleira deixounos coa boca aberta. Outro tanto sucedeu coas pezas que forman parte do Proxecto de Documental Integrados, «Ríos e praias en boas mans» ou «Sementa ideas, recolle futuro», nos que todo o centro traballa as competencias básicas contando coa biblioteca escolar como centro de recursos ao servizo do currículo. Un traballo recoñecido con diversos e importantespremios
que demostra a potencialidade transformadora da innovación didáctica
cando está inserida nun proxecto comunitario. Emocionante saber desta
experiencia de escola galega, fachendosa do emprego da lingua de noso,
arraizada na terra e na utilización das ferramentas comunicativas do
noso tempo. Xaora, enxergando esperanza. A comunidade educativa do CEIP A
Lama merece a nosa beizón e gratitude.
Dende
WhatsApp levan tempo anunciando que están a preparar a posibilidade de realizar
chamadas de voz dende a propia aplicación, e aínda que tiveron que admitir que
tal desenvolvemento levaba certo retraso, finalmente está a dar sinais de vida,
e xa hai usuarios que están a probar as chamadas de VoIP a través da popular
aplicación móbil.
Polo que podemos ver, ao activar esta funcionalidade a aplicación muda a súa
estética, dividíndose en tres fichas (con chamadas, chats e contactos
respectivamente) para facilitar a xestión de chamadas de voz mediante redes de
datos, o que podería converterse en todo un fenómeno nos vindeiros meses dada a
impresionante base de usuarios cos que conta WhatsApp (pois aínda que outras
ferramentas xa contaban con tal posibilidade, o seu número de usuarios é moi
inferior).
Están a circular pola web as instrucións
para poder activar esta nova funcionalidade dende smartphones con root que teñan instalada a versión
2.11.508 da aplicación, aínda que cómpre recomendar prudencia antes de seguir
estes pasos, xa que WhatsApp podería tomar medidas para evitar o uso non
autorizado desta funcionalidade en probas.
O co fundador e director
de Cilenis,
empresa xurdida ao abeiro da Universidade de Santiago e especializada
en tecnoloxías da linguaxe, Isaac González, presentou a súa
iniciativa o pasado venres 30 perante a nosa comunidade TIC docente,
investigadora, profesional e empresarial. O
acto celebrouse no Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías
da Información (CiTIUS). Amais das liñas principais de
actividade de Cilenis, González tamén expuxo (nun plano máis
concreto) algunhas das ferramentas lingüísticas achegadas pola
empresa: dende analizadores de sentimentos até recoñecedores de
entidades e conxugadores en diferentes idiomas, como o galego, o
español, o portugués e o inglés.
Asemade, debullou as
orixes da compañía (que iniciou a súa actividade en 2011 como
spin-off universitaria, gañando nese mesmo ano o Primeiro
Premio como Proxecto Empresarial Innovador) e algúns dos principais
fitos da súa andaina (como por exemplo a
adhesión ás fileiras de Cilenis, en 2012, do empresario e analista
económico Marc Vidal, que se converteu en socio da empresa
galega adquirindo parte da mesma).
Unha das cuestións máis
salientábeis da presentación foi sen dúbida o portal de
ferramentas lingüísticas Linguakit
lanzado o ano pasado por Cilenis. Isaac González lembrou que esta
achega ofrece ao gran público un completo portal de análise textual
que achega de xeito doado unha morea de instrumentos tecnolóxicos
para o uso e o estudo de catro linguas: galego, español, inglés e
portugués. Trátase, dixo, do primeiro portal de recursos
lingüísticos para este grupo de idiomas e, moi especialmente, para
o galego, que dispón por primeira vez de ferramentas até agora só
accesíbeis para o inglés e o castelán.
Cilenis tamén lembrou
que o dito espazo na Rede conta, entre outras cousas, cun conxugador
verbal ou un extractor de palabras chave, pasando por un analizador
do sentimento dun enunciado, un resumidor, un tradutor ou un
corrector ortográfico e gramatical. “Linguakit poderá ser ben
útil para: publicistas, xornalistas, tradutores, profesores e
lingüistas, ou en xeral calquera persoa con interese pola lingua”,
engadiu a empresa no seu día.
O goberno do PP pretende aprobar outra reforma do sistema universitaria sen debate.
O goberno do PP pretende aprobar outra
reforma do sistema universitario, sen debate coa comunidade
universitaria, sen debate político nin social, sen unha avaliación da
implantación da última modificación lexislativa e sen unha xustificación
críbel das súas propostas.
Os cambios lexislativos que nos impuxo comezaron en 2012 cunha modificación
da Lei orgánica de universidades, vía Real Decreto-Lei que aumentou os prezos
das matrículas para achegalas ao custo real dos estudos, subíndoos significativamente
en moitas comunidades; estabeleceu unha nova regulación da dedicación docente do
profesorado e incorporou varias regras para que as comunidades autónomas
limiten e controlen o gasto das universidades.
Continuou fixando novos requisitos para a concesión de bolsas e axudas ao
estudo e implantando unha fórmula de cálculo que implica a diminución das súas
contías. Ademais, as sucesivas leis de orzamentos xerais do estado e das
comunidades autónomas estabeleceron novos recortes nos fondos destinados a bolsas
e a transferencias correntes para as universidades, e impuxeron novas
limitacións para a contratación de persoal coa imposición dunha ridícula taxa
de reposición, producindo un envellecemento do cadro de persoal universitario.
Tamén mudou o sistema de acceso do alumnado á universidade en aplicación da
LOMCE, e, nos últimos meses do seu mandato, o goberno propón aprobar tres reais
decretos que modificarán a ordenación das ensinanzas universitarias, os
requisitos para a creación de centros e universidades e o sistema de
acreditación do profesorado universitario funcionario, fundamental para o
acceso á profesión docente e investigadora.
As organizacións asinantes deste manifesto rexeitan estas iniciativas que
pretenden converter as universidades en empresas de servizos educativos.
No podemos aceptar una reforma que se pretende aprobar sen avaliar os novos
graos que comezaron a implantarse en 2007 no marco do Plan Boloña e que, lonxe de facilitar a internacionalización
dos estudantes homoxeneizando a duración cos estudos dos
países da nosa contorna, xerará novas disfuncións porque, como sinala o
Consello de Estado no seu ditame do 15 de xaneiro: “Parece difícil alcanzar tal homoxeneización cando
dentro do noso propio país podería darse o caso, coa redacción do proxecto, que
un mesmo título tivese unha duración diferente nunha universidade e outra”. Isto
podería incrementar aínda máis as desigualdades entre comunidades e entre
universidades da mesma comunidade.
Ademais, se temos en conta os elevados prezos dos estudos de posgrao e as
maiores dificultades para o acceso a bolsas e axudas, estas transformacións dificultarán
o acceso á educación superior ao alumnado con menos poder adquisitivo e, ao
final, ocasionará unha diminución significativa do número de estudantes
universitarios. A nova estrutura de grao e máster
reducirá nun 25% os títulos de grao, empeorando a calidade docente e abrindo as
portas a novos recortes en profesorado.
Por outro lado, a redución do número de créditos necesarios para finalizar os
estudos de grado e a previsíbel perda de alumnado terá un impacto negativo no
financiamento das universidades públicas, dando lugar a una reconversión do
sector que beneficiará as universidades privadas, que apostan polos posgrados
como o seu principal ámbito de actividade.
As organizacións asinantes deste comunicado rexeitan as reformas que presenta
o goberno e piden á comunidade universitaria que se sume a este rexeitamento.
NON AO 3+2 QUE ENCARECE
OS ESTUDOS UNIVERSITARIOS E EXPULSARÁ O ALUMNADO CON MENOS PODER ADQUISITIVO
NON Á DESREGULACIÓN E
FLEXIBILIZACIÓN NA CREACIÓN DE CENTROS E UNIVERSIDADES
NON A UN SISTEMA QUE
PERMITE UNHA ACREDITACIÓN MENOS OBXECTIVA E SEN DEMOSTRAR EXPERIENCIA DOCENTE
Comunicado conxunto da CIG-Ensino, CCOO, UGT-FETE, CSI-F
Contido tirado de Desmontando tópicos, o espazo de Down Galicia no Obradoiro de Praza Pública A imaxe social das persoas coa síndrome de Down ou discapacidade está inzada de prexuízos e estereotipos.
De entre todos os atrancos que teñen que superar no seu día adía, está a
loita constante por demostrar que poden participar e aprender na escola
cos seus compañeiros e compañeiras. Hai unha boa distancia entre
precisar apoio para facer algo e non ser capaz de facelo.
Se ata hai pouco as persoas coa síndrome de Down non aprendían era
sinxelamente porque non se lles ensinaba. Hoxe en día, e grazas ao
esforzo das familias, das entidades do terceiro sector, e dun gran
número de profesionais docentes comprometidos, existen recursos e
metodoloxías para que as persoas con dificultades, sexan estas do tipo
que sexan, poidan manter o ritmo dos seus compañeiros e compañeiras
nunha aula ordinaria.
De verdade é posible que unha persoa con discapacidade intelectual avance no colexio?
Hai unha boa distancia entre precisar apoio para facer algo e non ser capaz de facelo
Si, de verdade é posible. Fina Pereiras, profesora de
primaria actualmente xubilada, foi mestra dunha rapaza coa síndrome de
Down durante 5 cursos e asegura que aínda que tiña un ritmo diferente,
co apoio e os recursos apropiados estudaba os mesmos contidos que os
seus compañeiros. No seu caso, afirma que se apoiou moito no
asesoramento das técnicos de educación das entidades Down e no do
persoal de orientación do centro educativo.
Entorpecen o funcionamento da aula?
A través da súa experiencia particular, Fina Pereiras asegura que a
convivencia con unha persoa con máis dificultades beneficia ao conxunto
da aula porque aprenden a apreciar a diferenza e fomentan un ambiente enriquecedor no que aprenden uns de outros e se inculcan valores como o da solidariedade, a igualdade e o respecto.
Fóra do centro educativo precisan moitas clases particulares?
A aplicación da LOMCE está a supoñer cambios importantes; un dos máis preocupantes é o da discriminación e segregación
Ao igual que calquera outro alumno pode precisar clases particulares.
Pero o verdadeiramente importante é que conten con apoio naqueles
aspectos concretos nos que teñen as dificultades. Como cada alumno ou
alumna ten as súas particularidades, desde as entidades Down en Galicia
trabállase cos rapaces e rapazas segundo as súas necesidades individuais
e sempre con recursos que teñan aplicación práctica na súa vida cotiá.
Por exemplo, nas dificultades de comunicación o apoio irá máis ligado á
logopedia, no caso de ter dificultades coas matemáticas a intervención
será a través de situacións concretas e reais, como o manexo do euro, o
uso do reloxo ou o calendario. Estas apoios realízanse en coordinación
coas familias e co centro educativo, co que as técnicos de educación das
entidades Down realizan un traballo continuo de asesoramento e
colaboración en temas como a adaptación de materiais para facilitar a
súa comprensión, como mellorar a comunicación e as relacións entre
compañeiros ou para partillar estratexias de ensino e aprendizaxe.
Periga a inclusión educativa?
A aplicación da LOMCE está a supoñer cambios importantes no sistema público de educación. Un
dos máis preocupantes é o da discriminación e segregación ás que pode
abocar ao alumnado con dificultades, sexan dificultades de aprendizaxe,
económicas, de adaptación social, ou de contornas familiares complexas.Seguir lendo en Desmontando tópicos, o espazo de Down Galicia no Obradoiro de Praza Pública
A CRUE adoptou esta decisión por ampla maioría na súa asemblea extraordinaria.
A Conferencia de Reitores das Universidades
Españolas (CRUE) aprobou un acordo, por unha ampla maioría, polo que os
centros universitarios non ofertarán graos de 3 anos até o curso
2017-18.
Aí o manifestou José Carrillo, reitor da Universidade Complutense de
Madrid, unha vez finalizada a asemblea extraordinaria que decorreu esta
segunda feira para analizar o Real Decreto polo que se modifica o ensino
da ordenación de ensinanzas universitarias oficiais, que o goberno
español aprobou en Consello de Ministros a pasada sexta feira. “Os
reitores plantáronse contra o decreto”, afirmou.
As e os reitores das universidades públicas e privadas, representadas
na Crue, chaman a manter a "cohexión do sistema" e consideran a reforma
aprobada polo goberno como un paso que "reduce a calidade" e "aumenta o
gasto familiar" en educación.
O sector de dobraxe ao galego apoia a manifestación convocada por
Queremos Galego para este domingo. Falamos con eles da situación dun
sector que atravesa non poucas dificultades.
O sector da dobraxe en galego vai estar este domingo, 8 de febreiro, en Compostela na manifestación convocada por Queremos Galego.
Apostan na defensa do galego como un sector que ten no idioma a súa
ferramenta de traballo e que é responsábel fundamental na
‘socialización’ da lingua propia do país. “Non se cumpre o Plan Xeral de Normalización Lingüística a respecto da dobraxe”, afirma en conversa con Sermos Galiza André Bellas, un dos representantes deste colectivo. “E os orzamentos para a dobraxe caen ano tras ano tras ano...”, completa.
Recoñecen que neste escenario “é imposíbel a pervivencia do sector” e
recoñece que “cando nos decatemos, corremos o risco de que desapareza a
dobraxe en galego”. Bellas fala de empresas en ERE, con concurso de
acredores... a dobraxe ao galego é un sector externalizado e que xera emprego a por volta dunhas 300 persoas, entre actores, tradutores, directores... “Non chega” O colectivo toma esa cifra de 300
persoas traballando para poñer un exemplo claro do difícil da súa
situación. “Este ano falan dun orzamento de 1.600.000 euros. Unha simple
división desa cifra dános menos de 600 euros por persoa e mes”. Nun
sector onde son traballadores por conta allea, “con contrato verbal
diario”. Imposíbel seguir adiante moito tempo se non se cambian as
circunstancias. “Se non, estannos abocando ao paro”.
Malia todo, Bellas enfatiza en que están orgullosos do seu labor. “Somos un elemento normalizador do galego moi importante, algo que nos recoñeceron entidades, organizacións e colectivos. Por exemplo, a propia Real Academia Galega”. Vontade Os e as dobradoras ao galego insisten
en que a súa pelexa é para que se recoñeza o peso e importancia do seu
papel no compromiso coa cultura e o idioma. Que cada recorte,
limitación... neste campo repercute en recortes e limitacións na lingua
do país. “Sinceramente? Dubido que no goberno haxa vontade de cambiar as cousas e de dar maior pulo a esta profesión e ao galego”.
A súa batalla, que xa chegou ao Parlamento de Galicia, procura, entre
outros obxectivos, que a dobraxe ao galego se recoñeza no acordo marco
da TVG, “blindando así de certo xeito este sector”. JR, Shin-Chan e As Bolas do Dragón A dobraxe ao galego foi “dunha importancia capital na difusión do idioma”.
Películas, debuxos, series de ficción estranxeiras podían ser gozadas
no idioma propio de Galiza. Unha lingua até entón desterrada deses
ámbitos. “Hai quen dixo que tan importante para o galego era que o
falase JR -protagonista dunha das grandes series mundiais, ´Dallas,-
como que o falase Manuel Fraga”, lembra sorrindo Andrés Bellas. E
enumera fenómenos como Shin-Chan, As Bolas do Dragón, e outras que o
público na Galiza coñeceu a través do galego -e que se lle facía raro
despois escoitalos en español-. “A xente asumiu como normal que
nas series de ficción se falase en galego, algo marabilloso; porque até
entón iso era imposíbel e o normal era que fose en castelán”. De súpeto, na pequena pantalla Clint Eastwood, Robert Redford ou Audrey Hepburn falaban en galego, o idioma proscrito.
A Mesa pola Normalización Lingüística convoca para domingo dia 8 umha mobilizaçom nacional polo galego.
A
data nom é escolhida ao acaso. Esse dia farám-se 6 anos do dia em que
um grupúsculo de espanholistas apoiad@s por dúzias de pessoas vindas de
fora do país saíam à rua para protestar "contra a imposiçom do galego".
Lembrades-vos?
Sim. Foi a convocatória de rua mais célebre de Galicia Bilingüe,
reduto mediatizado incapaz de trasladar a sua mensagem à populaçom
galega, mas com muitas ligaçons com o daquela opositor autonómico
Partido Popular.
Essa manhá de fevereiro a esquerda independentista e o movimento
reintegracionista de base contestamos com todas as armas que pudemos ao
insultante desfile antigalego.
Malia a habitual soidade organizativa com que centros sociais,
coletivos políticos e culturais ou organizaçons juvenis manifestamos a
nossa disconformidade mostrando a cara, com a passagem do tempo a
contestaçom de dúzias de pessoas nas ruas foi motivo de nom poucas
adesons solidárias de entidades "mais relevantes". Por exemplo, as
havidas recentemente perante o julgamento de ativistas que fôrom
condenados a penas de prisom.
A fixaçom do dia 8 de fevereiro de 2009 como jornada de infausto
recordo pola presença do fascismo espanhol nas ruas da nossa capital,
escoltado por centos de polícias de choque, ficou aí por culpa da
permissom de tal mobilizaçom. Mas a lembrança dessa mesma data como
jornada de resistência e dignidade, de orgulho e de contestaçom galega
frente ao assimilacionismo espanholista é obra de quem aí estivemos. E a
eleiçom desta data para mobilizar-se é prova disto.
Quem figemos dessa jornada umha manhá para a luita em chave nacional
contra a desapariçom do galego, fomos entre outros e outras nós, BRIGA.
Durante as semanas prévias à marcha supremacista, as ruas de Compostela
fôrom empapeladas com cartelaria e propaganda agitativa a denunciar a
presença fascista de Galicia Bilingüe. Durante a mesma jornada, as ruas
de Compostela fôrom cenário de autoafirmaçom nacional com muit@s jovens
de todo o país a rebelar-se contra o desenvolvimento sossegado dum ato
de exaltaçom espanholista na nossa capital.
Após 6 anos, a política defendida por Galicia Bilingue continua viva.
Agora nas garras do partido que governa Galiza, o Estado e o mesmo
concelho de Compostela com maioria absoluta. Mas BRIGA e a imensa
maioria dos coletivos e pessoas defensoras do galego cara a cara com a
polícia armada, também. E herdeir@s e responsáveis da satisfatória
contestaçom que se deu aos ultras espanhóis daquela, este 8 de fevereiro
voltaremos a estar nas ruas de Compostela, mas desta vez à ofensiva!
Estaremos a ligar a digna resistência dum povo que mostrou a sua
vonta de viver defendendo-se em 2009, com a manifestaçom de orgulho
contra o genocídio cultural do espanholismo em 2015. Polas mil
primaveras mais para a nossa língua que, de novo, florecerám em
Compostela sobre as cinzas deixadas há seis anos polo ódio ao nosso.
8 DE FEVEREIRO: MANIFESTA-TE NA CAPITAL!
DA RESISTÊNCIA À OFENSIVA! O GALEGO VIVE PORQUE SE DEFENDE!
O Consello de Ministros aprobou ste venres a reforma
universitaria que permitirá a redución dos actuais graos de 4 anos a 3, e
o conseguinte incremento dos máster de 1 a 2 anos. Dende o
Goberno arguméntase que se busca unha converxencia con Europa (moitos
países incorporaron hai anos este modelo 3+2, mentres que outros como
España escolleron o 4+1), unha maior especialización e defenden que a
medida é "opcional".
Porén, a reforma leva meses sendo criticada dende distintos ámbitos:
estudantado, sindicatos, partidos da oposición e os reitores, a través
da CRUE, criticaron a falta de diálogo do executivo, o innecesario dunha
medida que xerará "confusión" e que, ademais, incrementará o prezo das
matrículas. Subliñan tamén que este modelo facilitará a
competencia das universidades privadas, que non poden competir nin en
calidade nin en prezo coa oferta pública de graos, pero si o poden facer
na de máster. Se hoxe un máster ten un custe de 5.000 euros, a
partir desta reforma duplicará a súa matrícula ata os 10.000 euros e
será, ademais, de obrigada realización para acadar a formación esixida
para determidadas profesións, ao reducirse a duración dos graos.
O pasado mes de xullo a Conferencia de Reitores (CRUE) publicou un informe
que cuestionaba a reforma, comezando polo caos que podería xerar a
coexistencia de graos de 3 e 4 anos con, en principio, idéntica validez.
Lembraban, ademais, que aínda estaba moi recente a última gran reforma
do sistema, produto do Plan Boloña, que aínda era cedo para valorar os
seus resultados e que unha nova reforma levaría á cohabitación de ata
tres plans de estudos distintos.
O novo modelo facilitará a competencia das universidades privadas, que
non poden competir nin en calidade nin en prezo coa oferta pública de
graos, pero si o poden facer na de máster
A CRUE denunciaba que, dado que tanto para a equiparación europea das
titulacións coma para o acceso ao desempeño profesional en determinadas
áreas, era necesario cursar catro anos (240 créditos), "na
práctica, o estudante deberá realizar necesariamente grao e máster, o
que supón, no contexto económico actual e a actuañ dispoñibilidade de
bolsas, un elevado custe social". Preguntábase se "existirá a
posibilidade de estudos integrados de grao e master a prezo de grao". O
informe concluía que "non se dan as condicións necesarias nin a
oportunidade para implantar agora un modelo distinto que poida
contribuír a un maior desequilibro da nosa oferta universitaria, a súa
estrutura e a forma de organización". Tan só os reitores dalgunhas
universidades catalás apoian a reforma.
Os reitores das tres universidades galegas expresaron en varias ocasións opinións semellantes. O reitor da UDC, Xosé Luís Armesto, denunciou
que se trata dun "cambio precipitado e inoportuno porque aínda non
tivemos tempo de avaliar os resultados da implantación dos graos e,
sobre todo, elevará o custe da formación universitaria para o
estudantado porque os prezos de matrícula dos posgraos son superiores
aos dos graos”. De igual xeito, o reitor da Uvigo, Salustiano Mato, cualificou a reforma de "despropósito" e
sinalou que se "necesita ter unha posición o máis homoxénea posible
para que os títulos sexan equivalentes e que haxa igualdade de
oportunidades"; ademais, subliñou que resulta "contraditorio" que "lles
recorten competencias en todo tipo de cuestións ás universidades e que
en cambio si lles dean autonomía para decidir se queren graos de tres ou
de catro anos". Tamén o reitor da USC, Juan Viaño, sinalo que "é o momento de valorar o que temos e non de facer cambios"
e alertou da "confusión" que pode xerar a coincidencia de plans de
estudos de tres, catro e cinco anos para unha mesma titulación.
Para os reitores, "na práctica, o estudante deberá realizar
necesariamente grao e máster, o que supón, no contexto económico actual e
a actuañ dispoñibilidade de bolsas, un elevado custe social"
O debate tamén chegou ao Parlamento galego, onde a portavoz de
Universidade do Grupo Socialista, Concepción Burgo, denunciou que "o
novo sistema universitario que quere impoñer o goberno co beneplácito da
Xunta beneficia s universidades privadas”. Para a deputada
socialista o PP “quere atacar ao modelo de universidade pública e
camiñar a unha Universidade de elite á que só poidan acceder os cidadáns
con maior poder adquisitivo, perdendo a Universidade o seu papel de
motor da equidade e da igualdade de oportunidades”. A resposta do
portavoz de Educación do Grupo Popular, Román Rodríguez, foi que “a
medida adoptada no 2007 [o modelo de 4+1] alonxounos de países como
Francia, Reino Unido ou Alemaña, que contan cun sistema de 3+2 ou no que
conviven ambas modalidades". Rodríguez engadiu que o actual modelo
"sitúanos ao carón de países como Armenia ou Azerbaián”.
Hai dúas semanas o Consello de Estado emitiu un informe crítico coa
reforma gubernamental, denunciando que ofreceu “un prazo moi breve” para
o seu debate
Hai dúas semanas o Consello de Estado emitiu un informe crítico
coa reforma gubernamental, denunciando que ofreceu “un prazo moi breve”
para o seu debate, e que pedía que se adiase a súa tramitación
para permitir “unha adaptación máis coordinada polas Universidades ao
novo sistema". O ditame sinalaba que a "falta de estabilidade" nos
modelos non semella "beneficiar a consecución dunha educación de
calidade en España”. Porén, o Goberno non escoitará o Consello de
Estado, como tampouco escoitou a opinión maioritaria dos reitores (que
se reunirán este mes de febreiro para analizar a situación e a resposta
que ofrecerán) nin da comunidade universitaria.
Nada vai cambiar. Escasas horas despois de que a Real Academia Galega saíse á palestra para reclamar un xiro na política lingüística da Xunta,
a comezar pola derrogación do denominado decreto do plurilingüismo e a
aplicación do Plan Xeral de Normalización, a Consellería de Educación
retrucou en forma de comunicado
para, en síntese, advertir de que non prevé mover nin unha letra do seu
guión. Na recta final do mandato de Jesús Vázquez como conselleiro o
seu departamento di, no nome de todo o Goberno, "compartir a vontade
expresada na declaración institucional" da Academia. Ao tempo,
no entanto, esgrime os mesmos datos do IGE que prenderon todas as
alarmas académicas para tentar xustificar que a liña gobernamenta é a
correcta para a promoción da lingua propia de Galicia.
O Executivo, di o comunicado, "coincide maioritariamente" coa "análise"
da RAG, tamén no que atinxe á "necesidade de involucrar a toda a
sociedade na mellora dos índices de uso" da lingua "a partir dos datos"
do IGE". Así e todo, di a Consellería, "algúns dos datos que se poden
tirar da enquisa son positivos". Sempre segundo a versión oficial, o
inquérito, que manexa datos correspondentes a 2013, "destaca o feito de
que o galego continúa a ser a lingua maioritaria" e "constata un cambio
de tendencia en favor de galego" nos "índices de coñecemento oral e
escrito". Ademais, afirma, "cómpre sinalar que esta enquisa
acredita a ruptura coa tendencia de descenso de falantes de galego de
entre 5 e 14 anos".
O Goberno contradí os datos e dá por rota a "tendencia no descenso de falantes de galego" entre a infancia
O optimismo das declaracións oficiais contrasta, como adoito neste ámbito, cos propios datos. Así,
as cifras do IGE acreditan que as persoas de entre 5 e 14 anos que
declaran falar sempre ou maioritariamente en galego descenderon 15
puntos en dez anos, ata chegar a ser apenas unha cuarta parte da
poboación nesta franxa de idade. Asemade, a mocidade galegofalante pasou
de roldar o 45% da total a ficar no 36%. Ao contrario do que acontecía
hai unha década o galego tampouco é xa maioritario entre as persoas de
entre 30 e 49 anos, condición que só ostenta nas maiores de 50 e, moi
especialmente, nas maiores de 65.
Alén das mencións máis ou menos rituais ás "medidas eficaces que
induzan cambios lingüísticos no uso e percepción do idioma propio", o Goberno galego fai especial fincapé na súa intención de seguir adiante sen variación ningunha co seu decreto.
Faino, entre outros motivos, di, porque "a propia enquisa do IGE
rexistra un uso equilibrado do galego no ensino universitario" e
"ademais", porque "oito sentenzas do TSXG sobre esta norma contemplan
que son legais o principio de equilibrio entre galego e castelán, a
introdución do plurilingüismo e a colaboración das familias nas
decisións educativas".
Alén de que tales ditames xudiciais tombaron elementos centrais do plan lingüístico da Xunta
como as controvertidas enquisas vinculantes ás familias o certo é que
os datos do IGE tampouco ofrecen unha fotografía exactamente igual ao
relato da Consellería. Así, o instituto estatístico detectaba en 2003
que en torno ao 40% do alumnado recibía todas ou a maioría de materias
en galego e entre o resto, preponderaba o castelán. En 2008, no primeiro
ano do decreto 124/2007, as proporción invertírase e o alumnado con
todas ou a maioría de materias en castelán era o 40%. En 2013 o alumnado coa totalidade ou a maior parte das materias escolares en lingua galega é algo menos do 46%.
Asemade, unha ollada máis detida aos datos permite coñecer que, co paso
dun decreto a outro, o alumnado que di recibir todas as materias en
galego descendeu máis de 12 puntos ata quedar en pouco máis do 2% e o
que indica que estuda maioritariamente en galego pasou do 46% ao 43%. Mentres, a resposta "maioritariamente en castelán", a preponderante na actualidade, incrementou do 32% ao 51%. A impartición de todas as materias en castelán, pola súa banda, descendeu algo máis de 3 puntos e queda no 3,08%.
A Xunta asegura estar a cumprir o Plan Xeral de Normalización
A regresión experimentada entre 2008 e 2013 contradí algúns dos
preceptos básicos da Lei de Normalización Lingüística e do Plan Xeral de
Normalización, que indican que o proceso de promoción da lingua ten que
ser, en todo caso, progresivo. A respecto do Plan, que o conselleiro
saínte deu en definir ao inicio do seu mandato como "remuíño de ideas", a
Xunta asegura que "está a aplicar unha política lingüística destinada a
darlle debido cumprimento". A RAG, pola súa banda, cre que "non
se pode demorar por máis tempo o momento de emprender iniciativas
concretas con prazos precisos" para aplicar efectivamente tanto a lei
como o plan.
Distribución das linguas no ensino en Galicia
Poboación maior de 5 anos que recibe ensino regrado
CC BY-SA Praza Pública
Esta é a historia dunha pequena loita que pode pasar desapercibida en
tempos de efervescencia política e social, pero que ten unha importancia
de primeira magnitude para quen a protagonizan. No colexio do barrio
compostelán de Fontiñas as aulas de Infantil, de nenas e nenos de 3 a 5
anos, están nun edificio diferente ao resto das instalacións.
Cando chega a hora de xantar, cada día tócalles saír desas instalacións e
percorrer un treito de rúa para chega rao edificio principal, onde se
atopa o comedor. Docentes e familias levaban moito tempo
reivindicando unha solución a esta "grave deficiencia de seguridade" ata
que, o pasado outono, decidiron intensificar a súa reivindicación e, ao
tempo, darlle un toque lúdico. Así nacía a campaña Non deixes que se mollen.
Dende a Asociación de Nais e Pais do centro, a ANPA Fontela, calcularon que en Santiago "chove, de media, dous dáis por semana durante o curso escolar".
Esta circunstancia levounos a decidir que simbolizarían a súa loita cun
paraugas amarelo, baixo o cal comezaron a deseñar un amplo abano de
accións. En novembro inauguraron unha exposición na escola con
fotografías que "reflicten a insegura e pouco saudable situación do
alumnado durante os traslados entre os dous edificios". Ademais, "coa
colaboración de pais de alumnos", elaboraron o "bosquexo dunha proposta
arquitectónica para unha nova construción" que incluiría "unha pasarela
de tránsito" entre os dous edificios e "viría substituír as precarias
instalacións que se utilizan como comedor".
Cada día, as nenas e nenos de Infantil teñen que desprazarse pola rúa para ir ao comedor
Estas proposicións foron combinadas con mobilizacións. A comezos de
decembro as familias celebraron unha primeira concentración con
cadanseus paraugas amarelos. "Chegou a hora de que as administracións
poñan fin a un problema co que levamos demasiados anos convivindo",
explicaba o presidente da ANPA, Fernando Lacaci, quen subliñaba ademais
que "as solucións ao problema son sinxelas, está nas mans do Concello e da Xunta levalas adiante".
"Queremos que nos escoiten e que cando vexan os paraugas amarelos se
lembren de nós, non queremos que deixen que os nosos fillos e fillas se
mollen".
As familias escolleron o paraugas amarelo como símbolo da súa reivindicación ante Xunta e Concello
Pouco despois do inicio das protestas, estas comezaron a "dar algúns
froito, tímidos pero esperanzadores". Primeiro, confirmáronlles unha
visita ao centro do xefe territorial de Educación e máis da concelleira
responsable de asuntos educativos. Despois, a mediados de xaneiro, ambos
representantes de Xunta e Concello mantiveron unha xuntanza coa ANPA e a
dirección do centro. No encontro as autoridades local e autonómica "amosaron
a súa simpatía pola proposta feita por nós", explican dende a
asociación, porque "entenderon que concilia as necesidades da comunidade
educativa coas do barrio".
O resultado das negociacións foi "positivo e esperanzador", pero, malia todo, "cada
día que pasa as nosas pequenas e pequenos seguen a ter que atraversar
ao descuberto e pola rúa o treito entre os dous edificios". Por
ese motivo, os paraugas amarelos seguen abertos. Mentres vixían que as
xestións prometidas se "concreten", o pasado venres a ANPA celebrou unha
xornada "lúdico-reivindicativa" que incluíu o debuxo dun mural, unha
charla e mais unha merenda. Para simbolizar que a loita segue viva,
alumnado e familias fotografáronse cos seus paraugas, formando un enorme
paraugas amarelo no centro da escola. "Seguimos traballando", porque
"reclamar a seguridade dos nosos fillos e fillas é a nosa prioridade",
subliñan.
A profesora e ex-deputada do BNG apoia a manifestación de Queremos
Galego e critica a política lingüística da Xunta, que considera que está
a crear retrocesos a todos os niveis, “mesmo tamén na súa utilización
coloquial, e unha lingua só é lingua se se usa”.
Pilar García Negro é unha das voces máis autorizadas na defensa do galego, que vivirá unha xornada especial o próximo domingo ante a manifestación convocada pola plataforma Queremos Galego en Compostela.
Ademais, foi ponente polo Bloque durante a redacción do Plan Xeral de
Normalización Lingüística, cuxo incumprimento ao longo dos anos é unha
das razóns da marcha. -Coñece ben aquel Plano Xeral, que a Xunta insiste en que cumpre, como acaba de facer diante das críticas da Real Academia.
-A política lingüística da Xunta é a antítese dos obxectivos e as
actuacións que impulsaba o Plan Xeral de Normalización, que se aprobou
en 2004, o que significa que acumula dez anos de letra morta, de papel
mollado. Aquel Plano naceu despois das iniciativas do BNG en defensa do
uso social e público da lingua propia, tal e como é definida polo
Estatuto de Autonomía, unha necesidade que o goberno autonómico non só
non atende senón que acompaña dunha reimposición do español. O Plan está
inspirado pola Carta Europa de Linguas Rexionais e Minoritarias, que
foi asinada polo Estado co máximo rango en 2001 pese o cal non está a
ser respectada. Buscábase que cada euro que gastara a Xunta fora
acompañado dun uso público do galego e da súa visibilidade, porén, nada
disto se cumpriu e os gobernos galegos viviron de costas á norma e á
propia Lei de Normalización.
"O consenso co que se aprobou o Plan Xeral de Normalización en realidade significou silencio"
-Un Plano que apoiaron todas as forzas políticas.
-Si, pero é ben lembrar que o consenso co que se asinou o Plan Xeral
en realidade significou silencio, buscaba que o conflito lingüístico non
se aireara. Así chegamos até hoxe en día, onde datos como a enquisa do IGE sinalan que a falta de protección oficial mesmo provoca que se resinta o uso coloquial ou espontáneo da nosa lingua. -A Xunta afirma o contrario, pero semella complicado defender
que o Decreto do Plurilingüismo respecte o propio Plan de
Normalización.
-Ese decreto formou parte dunha planificación programática destinada a
reducir ou eliminar o galego, buscar o seu retroceso para facilitar o
imperio sobreprotexido do español. Con ese decreto mesmo chegaron a
darlle afirmar que o galego supón unha barreira no ensino ou prohibiron a
súa utilización en determinadas materias. Resulta significativo que as
institucións nunca fagan públicas as cifras reais de uso de galego no
ensino infantil, ou noutros treitos.
"O nacionalismo xa advertiu hai moitos anos dos perigos que para o galego tiña a 'asignaturización"
-O Goberno autonómico teima en facer lecturas positivas dos
datos do IGE, que apuntan a un descenso alarmante de galegofalantes.
Porén, fan énfase en termos como “coñecemento” para retirar o foco desa
evidencia.
-Todos os galegos e as galegas saben máis galego mesmo do que son
conscientes. O problema non está aí senón en vencer todas as reticencias
e pre-conceptos que existen respecto do galego, e que responden a un
proceso histórico que intenta converter o noso nun idioma inferior na
súa propia terra. E non debemos esquecer que lingua é uso da lingua, non
outra cousa, non existe outra variábel para medir a súa saúde. E, nesa
liña, tamén quería lembrar que xa hai décadas que desde o nacionalismo
advertimos dos perigos que a “asignaturización” podería crearlle á
lingua. -Queremos galego chama a manifestarse.
-O domingo 8 imos saír á rúa para demostrar que se o galego é unha
lingua, algo que ninguén pon en dúbida, precisa dos atributos que avalen
o seu uso con normalidade, en calquera ámbito, non reducido a unhas
determinados límites de utilización. Que iso exista é o que chamamos
normalización e supón unha responsabilidade institucional, non das
familias. Non existe ningún pobo libre que renuncie á súa propia
lingua.
Unha semana antes de que se desenvolva a manifestación de Queremos
Galego, a Academia fai pública unha declaración institucional na que se
suma ao clamor social polo galego. Esixe o cumprimento do Plan de
Normalización e reafírmase no recurso ao decreto do plurilingüismo.
A poucos días de que se desenvolva a manifestación
convocada por Queremos Galego en Compostela o vindeiro día 8 de
febreiro, a Real Academia Galega fixo pública unha declaración institucional na
que recoñece o pulso social na defensa e a transmisión do idioma.
Diríxese á Xunta para que tome a iniciativa no proceso de
normalización.
“O galego dá vida, pola vida do galego” é o título da declaración que
foi presentada na sede da Rúa Tabernas da Coruña polo presidente da
institución Xesús Alonso Montero, acompañado por académicos e académicas
como Margarita Ledo, Manuel Rivas, Fina Casalderrey, Xosé Luís
Regueira, Henrique Monteagudo ou Andrés Torres Queiruga.
A Academia parte do “preocupante retroceso” do uso da lingua, en
especial nas novas xeracións, que se evidencia nos datos da enquisa do
IGE e esixe o cumprimento do Plan de Normalización da Lingua aprobado
por unanimidade parlamentar en 2004. “É responsabilidade do goberno
galego asumilo, poñendo en marcha as medidas previstas nel dun xeito
programado, verificable e suxeito a avaliación”, sinalan nunha das
referencias nas que a declaración se dirixe directamente ao goberno
galego. As outras atópanse case no fin do documento na que a RAG insiste
en que é á Xunta a quen lle corresponde “tomar a iniciativa e liderar o
esforzo social para seguirmos avanzando”. Ao goberno galego lémbralle
que é quen conta cos “recursos máis poderosos e os instrumentos máis
eficaces para conseguilo, ademais de estaren legal e moralmente
obrigadas a facelo”. Derrogación do decreto recorrido
A Academia refírese tamén no punto segundo da declaración ao decreto
de plurilingüísmo que ten recorrido e reclama “a súa derrogación e o
establecemento dun marco legal que permita unha presenza suficiente do
galego no ensino”.
Facilitar materiais para promover a transmisión ás novas xeracións,
promover o galego na Universidade, nos medios de comunicación, no ámbito
empresarial, sindical, comercial, profesional e publicitario ou nas
institucións públicas son outras das preocupacións que manifesta a
Academia na súa declaración, algunhas delas recollidas tamén no
manifesto de Queremos Galego para a mobilización do vindeiro 8F “Polas
fillas dos nosos fillos”.
“Asístenos o dereito a vivir en galego e esiximos que ese dereito sexa amparado e respectado”, sinalan desde a Academia
“Asístenos o dereito a vivir en galego e esiximos que ese dereito
sexa amparado e respectado”, sinalan desde a Academia ao tempo que
defenden que “a mellor garantía para a pervivencia e vitalidade do
idioma é a transmisión das xeracións maiores ás máis novas”, cerne tamén
da mobilización como queda á vista no propio lema da convocatoria. A Mesa valora positivamente a declaración
O presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Marcos Maceira
valorou “positivamente que nun momento de tanta urxencia para a lingua a
Academia publique esta declaración institucional que, en boa parte,
coincide coas razóns que nos levan á convocatoria do 8F”. Para o
presidente da MNL, entidade promotora da plataforma Queremos Galego, “o
contido axústase ao que levamos mantendo moito tempo e consideramos que
esta é a actitude que cómpre manter porque estamos a xogar o futuro da
lingua do país”. “O goberno de Feijóo ten que tomar nota diso porque,
como se está a ver, a súa política anti-galega suscita un rexeitamento
unánime no seo da sociedade”, engade Maceira.
O responsábel nacional da organización estudantil Brais Fortes denuncia
que “a Universidade converteuse en creadora de man de obra barata”.
“Unha estafa, un insulto á intelixencia do estudantado”, así define
Brais Fortes, responsábel nacional de Comités, o decreto 3+2 que aprobou
o Ministerio de Educación do ministro Wert sen case
apoios na comunidade universitaria. “O Goberno do Partido Popular, coa
escusa da mobilidade, pretende volver a un sistema de 3+2 anos, mais cun
sobrecusto na matrícula inasumíbel pola maior parte da poboación”
apunta Fortes. “Isto, xunto a un maior intervencionismo das empresas,
está a desencadear o desmantelamento das universidades públicas” engade.
Comités anima a participar da folga estudantil do 26 de febreiro
“Nos últimos anos as universidades pasaron de ser centros de coñecementos a creadoras de man de obra barata”, denuncia Comités.
“O prezo de cada ano de mestrado sitúase entre o dobre e a tripla do
prezo dun ano de grao” anunciaba con preocupación Fortes. Ademais, tamén
incide nas bolsas para o grao que “endureceron as súas condicións
académicas con respecto ás licenciaturas, mentres nos mestrados esixen
unha nota media de notábel para obter a bolsa”. Mentres tanto as bolsas
reduciron a súa contía máis dun 20% en tan só dous anos”.
En definitiva, resume Fortes “non podemos facer outra cousa máis que, rexeitar este novo ataque ao ensino público. É preciso organizarse e
loitar polo dereito ao ensino público e, o vindeiro 26 de febreiro na
Galiza, na folga estudantil, teremos unha oportunidade para mostrar o
noso rexeitamento a estas medidas”.
